Sandbox’tan kaçan modeller, kapatılmaya direnen sistemler ve bilgi boşluğunda büyüyen teoriler… Dosyamızın finalinde asıl soruya geliyoruz: Kontrolü kaybetmemek için düğmeye kim basacak — ve düğme gerçekten çalışacak mı?

Hugging Face olayının kamuoyuna yansımasından sadece iki gün sonra, 23 Temmuz 2026’da, Demokrat Ted Lieu ve Cumhuriyetçi Nathaniel Moran, ABD Kongresi’ne iki partili bir yasa teklifi sundu: AI Kill Switch Act. Teklif, en güçlü yapay zekâ sistemlerinin geliştiricilerine, modellerini yavaşlatma, askıya alma veya tamamen kapatma yeteneğini her an elde tutma zorunluluğu getiriyor. Daha da önemlisi, İç Güvenlik Bakanlığı’na — Ticaret Bakanlığı ve Ulusal İstihbarat Direktörlüğü ile istişare ederek — felaket boyutunda zarar verebilecek bir sistemin yavaşlatılmasını veya kapatılmasını emretme yetkisi tanıyor.

Teklif herkesi kapsamıyor: Eşik, geliştirilmesi 100 milyon dolardan fazla işlem gücü harcaması gerektiren sistemler ve bu sistemlerden yılda 500 milyon dolardan fazla gelir elde eden şirketler. Uymayanlara günde 2 milyon dolara kadar, acil kapatma emrine direnenlere ise günde 20 milyon dolara kadar ceza öngörülüyor. Teklif ayrıca siber olay bildirimi ve adli kayıtların saklanması zorunluluğu da getiriyor. Lieu’nun gerekçesi net: Soru cevaplayan yapay zekâdan eylem yapan yapay zekâya geçiyoruz ve güçlü sistemler kontrolden çıkabiliyor, hatta insan müdahalesine direnebiliyor.