- Araştırmacılar ameliyattan önce yağlı yiyecekler tüketmenin, ameliyat sonrası bilişsel düşüşle ilişkilendirilen iltihabi süreçleri kötüleştirebileceğini ve hafıza bozukluklarını uzatabileceğini gösteren yeni bir çalışma yaptı.
- Araştırma, yüksek yağlı diyetle beslenen farelerin, ameliyat sonrası en az iki hafta süren kalıcı hafıza bozuklukları gösterdiğini ortaya koydu.
- DHA omega-3 yağ asidi takviyelerinin ise bu iltihap tepkisini azalttığı ve hem genç hem de yaşlı farelerdeki hafıza sorunlarını önlediği belirlendi.
Ohio Eyalet Üniversitesinde yürütülen çalışma, ameliyattan önce yağlı gıdaların tüketilmesinin, ameliyat sonrası bilişsel gerilemeye bağlı inflamatuar süreçleri şiddetlendirebileceğini öne sürüyor. Önceki araştırmalar, yağlı yiyeceklerin tek başına inflamasyonu tetikleyerek bilişsel gerilemeyi hızlandırabildiğini gösteriyordu.
Yeni yapılan çalışma, ameliyat benzeri bir prosedürden önce fareleri üç gün boyunca yüksek yağlı bir diyetle beslemeyi içerdi ve farelerin, üç hafta süren beyin iltihabının yanı sıra iki haftaya kadar süren kalıcı hafıza eksiklikleri sergilediklerini buldu. Yüksek yağlı diyet ve ameliyatın birleşiminin iltihaplanma ve hafıza sorunları üzerinde bileşik bir etkisi olduğu görüldü.
Yüksek yağlı diyetlerle beslenen farelerde gözlemlenen hafıza sorunları, ameliyattan sonra en az iki hafta devam etti. Bu durum, kemirgenlerde sadece üç gün sağlıksız beslenme sonrasında görülenden daha uzundu. Yağlı bir diyetle beslenen ancak anestezi veya ameliyata tabi tutulmayan hayvanlarda da benzer hafıza bozuklukları görüldüğünden bu etkiler anesteziye atfedilmedi. Araştırmacılar ayrıca ameliyattan bir ay önce DHA omega-3 yağ asidi takviyelerinin hem genç hem de yaşlı sıçanlarda ameliyat sonrası inflamatuar yanıtı azalttığını ve hafıza sorunlarını önlediğini buldu.
Yapılan çalışmada yalnızca erkek sıçanlar kullanıldığı için çalışmanın insanlara, özellikle de obez cerrahi hastalara uygulanabilirliği belirsiz. İnsanlarda bu bilişsel etkilerin süresini ve ameliyat sonrası opioid ağrı kesicilerin bunları nasıl etkileyebileceğini belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.
Bulgular, DHA takviyelerinin sağlıksız beslenmeye sahip ve ameliyat bekleyen kişiler için potansiyel bir ön tedavi olabileceğini ancak bu etkilerin insanlarda doğrulanması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu gösteriyor.
Derleyen: Eliz Canyurt
