GPS’i Olası Bir Deprem Tahmincisi Olarak Kullanmak Mümkün mü?

• 7 veya daha büyük depremlerin meydana geldiği ana kadar toplanan yüksek oranlı GPS zaman serisi verileri incelendi.
• Tektonik plakalar arasındaki bir kaymanın GPS kullanılarak gözlemlenip ölçülebildiği bulundu.

Côte d’Azur Üniversitesinden iki sismolog, depremleri tahmin etmenin doğru bir yolu olabileceğini buldu.

Science dergisinde yayımlanan araştırmalarında Quentin Bletery ve Jean-Mathieu Nocquet, 7 veya daha büyük depremlerin meydana geldiği ana kadar toplanan yüksek oranlı GPS zaman serisi verilerini incelediler.

Berkeley’deki California Üniversitesinden Roland Bürgmann, aynı dergide ekibin bu yeni araştırma üzerinde yaptığı çalışmaları özetleyen bir Perspectives makalesi yayımladı.

Sismologlar, insanların önlem alabilmeleri için uzun süredir depremleri tahmin etmeye çalışıyorlar. Bu yeni çalışmada Bletery ve Nocquet, büyük bir depremden önce yer değiştirme hakkında daha fazla bilgi edinmek için zamanda geriye gitmenin bir yolunu buldu.

Araştırmacılar, son birkaç yılda büyüklüğü 7’den büyük 90 depremin merkez üslerini çevreleyen coğrafi alanlar için net GPS verileri elde etti ve bunlar üzerinde çalıştı.

Tektonik plakalar arasında yer alan -üzerlerindeki toprağın ölçülebilir, yatay bir yönde hareket etmesine neden olan- bir kayma modeli net bir şekilde gözlemlendi.

Ayrıca bu tür kaymaların GPS kullanılarak gözlemlenip ölçülebildiğini, depremden iki saat öncesine kadar meydana geldiklerini ve standart sismograflarda görünemeyecek kadar küçük oldukları da bulundu. En önemlisi, incelenen tüm depremlerde aynı kayma görüldü.

Çalışma, güvenilir bir deprem sisteminin hassas bir GPS dinleme sistemine dayalı olarak tasarlanabileceğini öne sürüyor.

Bürgmann, bu çalışmanın olumsuz tarafının ise büyük depremlerin tümü veya en azından çoğu için böyle bir habercinin var olduğunu kanıtlamak için daha fazla çalışmanın gerekli olduğunu belirtiyor. Ayrıca günün her saatinde bireysel etkinliklerin ölçülmesine izin vermek için GPS teknolojisinde bazı güncellemelerin gerekli olduğunu da sözlerine ekliyor.

Derleyen: Tuğba Akkesen