Yapay zekânın insan iş gücünün büyük bölümünü sorunsuzca ikame edebileceği iddiası sahada beklenen sonucu vermedi. Sosyal medya devi Meta, bazı ekiplerin yüzde 60’ına varan kısmını yapay zekâ ajanlarına devretmeyi öngören “Proje OT” planından vazgeçti. İsveçli fintech şirketi Klarna da benzer bir yapay zekâ öncelikli stratejiden geri adım attı. Her iki örnek, teknoloji sektöründe yapay zekâya bakışın değiştiğine işaret ediyor.

Meta’nın “Proje OT” Planı Neden Çöktü

Meta içinde “Organizasyon Dönüşümü”nün kısaltması olan Proje OT, iki aşamalı bir işten çıkarma dalgasıyla bazı ekiplerin büyüklüğünü yüzde 60’a kadar küçültmeyi ve boşalan görevleri yapay zekâ ajanlarına devretmeyi hedefliyordu. Planın ayrıntıları ilk kez Ağustos ayında Reuters tarafından ortaya çıkarıldı. Şirket, 20 Mayıs’ta gerçekleşen ilk dalgada toplam iş gücünün yaklaşık yüzde 10’una denk gelen 8 bin kişiyi işten çıkardı. Ancak ikinci dalga başlamadan sadece birkaç saat önce CEO Mark Zuckerberg, yapay zekâ ajanlarının beklenen performansı gösteremediğini ortaya koyan iç verilerin ardından planı iptal etti. Reuters’a göre çalışanlar projeye direndi, yapay zekâ sistemleri teknik sorunlara yol açtı ve ekipler otomasyonun kazandırdığı zamandan çok daha fazlasını hataları düzeltmeye harcadı. Zuckerberg, bu yıl şirket genelinde başka bir işten çıkarmanın gündemde olmadığını da doğruladı.

Klarna’nın İnsana Dönüş Kararı

Klarna, yapay zekâ sohbet botunun 700 müşteri hizmetleri temsilcisinin işini tek başına yürütebildiğini duyurmuş, bu sayede çalışan sayısını yıpranma yoluyla yüzde 22 azaltırken yeni işe alımları büyük ölçüde durdurmuştu. Ancak zamanla kullanıcılar botun kalıplaşmış ve robotik yanıtlarından, özellikle iade müzakereleri gibi karmaşık taleplerde yetersiz kalmasından şikâyet etmeye başladı. Bunun üzerine CEO Sebastian Siemiatkowski rotayı değiştirdiğini açıkladı. Siemiatkowski, Bloomberg’e yaptığı açıklamada insan desteğinin kalitesine yatırım yapmanın geleceğin yolu olduğunu söyleyerek şirketin maliyet düşürme sürecinde fazla ileri gittiğini kabul etti. Klarna, rutin sorgularda yapay zekâyı kullanmaya devam ederken, uzaktan çalışan müşteri hizmetleri pozisyonları için yeniden eleman arıyor.

Sektörde Daha Geniş Bir Tablo

Meta ve Klarna örnekleri, teknoloji sektöründeki daha büyük bir eğilimin parçası. SignalFire’ın 2026 Teknoloji Yetenek Durumu Raporu’na göre büyük teknoloji şirketlerinde genel işe alımlar 2019’a kıyasla yüzde 25 geriledi; yazılım mühendisi istihdamındaki düşüş ise yüzde 11’de kaldı ve mühendislerin toplam işe alım içindeki payı yüzde 46’dan yüzde 55’e yükseldi. Buna karşılık tasarım, pazarlama ve ürün yönetimi rollerinde daha sert düşüşler yaşandı. Stanford Dijital Ekonomi Laboratuvarı’nın Ağustos ayında güncellenen çalışması ise ekonomi genelinde yapay zekâ kaynaklı yaygın bir iş kaybına dair kanıt bulamadı; ancak yapay zekâya maruz kalan mesleklerde 22-25 yaş grubunun istihdamının, beklenen düzeyin yüzde 19 gerisinde kaldığını tespit etti. Araştırmacılar bu açığı işten çıkarmalardan çok azalan giriş seviyesi işe alımlara bağlıyor.