Son 20 yılda teknoloji gazeteciliği alanında, Silikon Vadisi mühendisleri ve pazarlamacılarının yenilikleri tanımlamak için başvurduğu hantal kısaltmalar, garip jargonlar ve içi boş üstünlük sıfatlarının İngilizce dili nasıl aşındırdığına defalarca tanıklık edildi.

UGC gibi kısaltmalar artık sıradanlaşmış durumda; Google Asistan’ın iki yönlü konuşma yapabilmesi ya da yeni bir akıllı telefonun önceki modelden “daha hızlı” olması, neredeyse otomatik olarak pazarlama diline yerleşiyor.

Son dönemde ise gereksiz sıfatlar, moda sözcükler, kısaltmalar ve “süper zekâ”, RAG, TPU gibi akronimler endişe verici bir hızla çoğalarak bu dili daha da karmaşık hale getirdi. Bunun en belirgin nedeni, teknoloji sektörünü sarsan ve beraberinde bambaşka bir jargon sözlüğü yaratan yapay zekâ patlaması olarak öne çıkıyor. Nitekim sözlük yayıncısı Merriam-Webster da, sosyal medya akışlarını dolduran yapay zekâ üretimi anlamsız içeriklere atıfla “slop” kelimesini yılın kelimesi seçerek bu duruma dikkat çekti.

İşte 2025’in en çok tekrarlanan teknoloji jargonlarından bazılarını ve yıllar boyunca varlığını sürdüren terimleri çözmek için bir özet:

Yapay Zeka Fabrikası

Nvidia ve Dell gibi teknoloji şirketleri, en yeni veri merkezlerine “Yapay Zeka fabrikaları” adını verdiler. Şirketler, bunların yapay zeka teknolojisinin çalışması için büyük miktarda depolama ve güce ihtiyaç duyan özel veri merkezleri olduğunu söylüyor. Ancak tarihsel olarak, teknoloji devleri her zaman yeni teknolojileri desteklemek için devasa bilgi işlem tesislerinde iyileştirmeler yaptılar, bu nedenle yapay zeka fabrikaları, basitçe söylemek gerekirse, veri merkezleri.

UGC

UGC, kullanıcı tarafından oluşturulan içerik anlamına gelir ve bu kısaltma son zamanlarda yapay zeka arama teknolojisi üzerinde çalışan Google çalışanları arasında popüler oldu.

Kullanıcı tarafından oluşturulan içerik (UGC), markalar tarafından değil, gerçek müşteriler tarafından oluşturulan ve dijital platformlarda paylaşılan yorumlar, fotoğraflar, videolar veya soru-cevaplar gibi her türlü içerik.

Yapay Genel Zeka (YGY)

Yıllardır OpenAI, Google ve Amazon gibi şirketler, insan benzeri bilişsel yeteneklere sahip bir teknoloji olan yapay genel zekayı (YGY) elde etmeyi hedeflediklerini söylüyorlar. Ancak on yıllardır, “yapay zeka” terimi, insan beynini taklit eden teknolojiyi ifade ediyordu. YGY’nin anlaşılması güç doğası, “YG” olarak etiketlenen diğer teknoloji ürünlerinin gerçekten yapay zeka olup olmadığı konusunda kafa karışıklığına yol açıyor.

Süper Zeka

YG teknolojisi, gördüğümüz ve duyduğumuz her şey hakkında gerçek zamanlı veri sağlayabilecek kadar güçlü hale geldiğinde, insanlığın süper zekaya ulaşacağını öngörüyor.

RAG

Bu kısaltma, sohbet robotlarının doğruluğunu artırmak için kullanılan bir teknik olan “geri alma destekli üretim” anlamına gelir. Bir sohbet robotunu ansiklopedi, tarih kitabı veya haber makalesi gibi harici bilgi kaynaklarıyla bağlamayı içerir. Bu, sohbet robotlarının zaman zaman verdiği dağınık cevapları temizleyebilen bir bez olarak düşünün.

GenAi

ChatGPT veya Gemini gibi bir sohbet robotuyla paylaştığınız görüntüler, metin ve ses dosyaları hakkındaki sorularınızı yanıtlayabilen teknolojiyi tanımlar. Önümüzdeki yıllarda, şirketler kameralar ve mikrofonlar içeren akıllı gözlükler piyasaya sürdüğünde, bir yapay zekâ asistanının size gördükleriniz ve duyduklarınız hakkında bilgi vermesini sağlayacak şekilde bu kelimeyi daha sık duyacaksınız.

NPU

Çoğu tüketici, bir bilgisayarın metin ve görüntü üreten yapay zeka uygulamalarını hızlandıran bir çip olan sinirsel işlem birimiyle birlikte gelip gelmemesiyle muhtemelen ilgilenmez. Bununla birlikte, Microsoft, Dell ve Lenovo, en yeni dizüstü bilgisayarlarını pazarlamak için NPU çiplerini öne çıkarıyor. Çipler, yeni bilgisayar çiplerinin genellikle olduğu gibi, daha hızlı ve daha enerji verimli.

Vibecoding

Claude ve Gemini gibi chatbot’lar otomatik olarak kod satırları üretebilir ve deneyimsiz programcıların “Dolabımdan bir kıyafet seçmek için bir uygulama oluşturmak istiyorum” gibi bir komut yazarak basit programlar yazmasını mümkün kılar. Bu ritüele “vibecoding” adı verildi ve sonuçlar başarılı veya başarısız oldu.

Ai Agent

Bir sohbet robotu sizin için bir şey yaptığında, örneğin uçak bileti rezervasyonu yaptığınızda, teknoloji uzmanları buna “AiAgent” diyor; bu, sohbet robotlarının seyahatinizi rezerve eden insanlara benzer şekilde ajan gibi davranabilme biçimine atıfta bulunuyor. Bu hantal kelime son birkaç yıldır popülerlik kazanmış olsa da, size yardımcı olmaya çalışan eski araçları (örneğin Siri ve Alexa) tanımlamak için kullanılan “sanal asistan” terimi daha az utanç vericiydi.

Magic

Steve Jobs 2007’de ilk iPhone’u tanıtırken, dokunmatik ekranın çok iyi çalıştığını kastederek “sihir gibi çalışıyor” demişti. Bu yıl Google, bu kelimeyi garip bir şekilde kullandı.Akıllı telefonlar için piyasaya sürdüğü yeni bir yapay zeka aracı olan Magic Cue. Bu yazılım, sizin için otomatik olarak bazı işleri yapıyor; örneğin, bir arkadaşınız size ne zaman ineceğinizi sorduğunda uçuş güzergahınızı buluyor.

Ancak Magic Cue ve benzeri otomatik iş yapan yapay zeka teknolojileri, iletişim listeniz, konumunuz, mesajlarınız ve e-postalarınız gibi büyük miktarda kişisel veri paylaştığınızda çalışıyor.

Derleyen: Damla Şayan