2000 yılından bu yana kademeli olarak artan orman yangınlarından kaynaklanan karbondioksit emisyonları, 2021 yılında rekor seviyeye yükseldi.
Irvine’deki California Üniversitesi’nden (UCI) ve Çin’in Shenzhen kentindeki Tsinghua Üniversitesi’ndeki araştırma ekibine göre orman yangınlarından kaynaklanan karbondioksit emisyonları, rekor seviyeye yükseldi.
Araştırmacılar, kötüleşen yangınların karbondioksit emisyonlarının gezegeni ısıttığını, aynı zamanda daha fazla yangına ve daha fazla emisyona yol açan koşullar yarattığını söyledi.
UCI Dünya Sistem Bilimi Profesörü Steven Davis, konu ile ilgili olarak şu açıklamalarda bulundu: “Ölçümlerimize göre 2021’deki kuzey yangınları önceki rekorları alt üst etti. Bu yangınların sebebi Kuzey Kanada ve Sibirya’da yirmi yıldır devam eden hızlı ısınma ve aşırı kuraklıktır ve ne yazık ki bu yeni rekor bile uzun süre geçerli olmayabilir.”
Orman yangınları sırasında salınan karbondioksit (CO2) miktarını analiz etmek, çeşitli nedenlerden dolayı bilim insanları tarafından zorlayıcı bir işlem. Engebeli, dumanla kaplı arazi, bir yanma olayı sırasında uydu gözlemlerini engellemekte ve uzaya dayalı ölçümler ise CO2’nin ayrıntılarını ortaya çıkarmak için yeterince iyi bir çözünürlükte değil.
Araştırmacılara göre yakıt yükünü, yakıt tüketimini ve yangın verimliliğini simüle etmek için kullanılan modeller, olağan koşullar altında iyi çalışıyor; ancak aşırı orman yangınlarını temsil edecek kadar sağlam değiller.
Ekip, alevler sırasında atmosfere salınan karbonmonoksiti (CO) inceleyerek bu engelleri aşmanın bir yolunu buldu. Araştırma ekibi, MOPITT’ten (Troposferdeki Kirlilik Ölçümleri) alınan karbonmonoksit okumalarını mevcut yangın emisyonları ve rüzgâr hızı veri kümeleriyle birleştirerek 2000-2021 yılları arasında küresel yangın CO2 emisyonlarındaki değişiklikleri yeniden oluşturdu.
Karbonmonoksit, atmosferde CO2’ten daha kısa bir ömre sahip. Bu nedenle bilim insanları anormal bir CO bolluğu tespit ederse bu durum yangınların kanıtı olur.
Araştırmacılar, NASA’nın “Terra” ve “Aqua” uydularında Orta Çözünürlüklü Görüntüleme Spektroradyometresi tarafından sağlanan veri setleriyle 2021’de aşırı yangınların meydana geldiğini doğruladılar.
Veri analizlerindeki özellikle artan yıllık ortalama sıcaklıklar ve kısa ömürlü ısı dalgaları, yoğun kuzey yangınları ile iklim krizi arasındaki bağlantıları ortaya çıkardı.
Derleyen: Tuğba Akkesen
