Bolivya’nın Yungas bölgesindeki bulut ormanlarında yaşayan küçük, benekli bir yaban kedisi, bilim dünyası için tamamen yeni bir tür olarak resmen tanımlandı. Leopardus tilcayo ya da tilcayo kedisi adı verilen tür, Current Biology dergisinde yayımlanan uluslararası bir araştırmayla tanıtıldı ve yüz yılı aşkın süredir adlandırılan ilk yaşayan kedi türü oldu.

Evcil Hayvan Sanılan Vahşi Kedi

Keşif, sıra dışı bir karşılaşmaya dayanıyor. Yerel bir aile, hayvanı orman yolu kenarında yavru hâldeyken bulmuş ve evcil kedi sanarak eve götürmüştü. Aile, hayvanı yaklaşık bir yıl boyunca erişte, pirinç ve yumurtayla besledikten sonra vahşi bir tür olduğunu fark ederek Bolivya’daki Senda Verde Yaban Hayatı Sığınağı’na teslim etti. Şu an yaklaşık 10 yaşında olan bu erkek kedi, araştırmanın kilit örneği hâline geldi. Bolivya Felid Araştırma ve Koruma Programı’nı yürüten National Geographic Kâşifi Paola Nogales-Ascarrunz, kedinin işaretlerinin bilinen kaplan kedisi türlerinin tanımlarıyla örtüşmediğini, ilk genetik testlerin ise DNA’nın bilinen hiçbir türle eşleşmediğini gösterdiğini belirtti.

Kedi Familyasının Soy Ağacını Yeniden Yazmak

Güney Amerika genelinde 38 kedinin tam genomunu inceleyen araştırma ekibi, tilcayo’nun en yakın akrabalarından yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrıldığını doğruladı; bu evrimsel mesafe günümüz aslanları ile soyu tükenmiş mağara aslanları arasındaki uzaklıkla kıyaslanabiliyor. Genomik analiz, bir zamanlar tek tür sayılan kaplan kedilerinin aslında beş farklı genetik türden oluştuğunu ortaya koydu. Araştırma ayrıca Peru’da Leopardus tigrinus antisuyo adlı yeni bir alt tür tespit etti ve Meksika’dan Arjantin’e uzanan margayın da tek değil, birden fazla türü kapsayabileceğine işaret etti. Antwerp Üniversitesi’nden Jonas Lescroart, Bolivyalı kaplan kedisinin ayrı bir tür olabileceğinin daha önce hiç öne sürülmediğini vurguladı.

Tehlikedeki Koruma

Yeniden sınıflandırma, koruma açısından doğrudan sonuçlar doğuruyor. IUCN Kırmızı Listesi kaplan kedilerini şu an nüfusu azalan iki savunmasız tür olarak değerlendiriyor; ancak araştırmacılar bulgularını yeniden değerlendirme için sundu. Tilcayo gibi türler bağımsız incelendiğinde nesli tehlike altında sayılabilir. Yungas ormanları ormansızlaşma, tarımsal genişleme, yangınlar ve madencilik gibi artan baskılarla karşı karşıya. Rio Grande do Sul Pontifical Katolik Üniversitesi’nden kıdemli yazar Eduardo Eizirik, dünyada henüz keşfedilmemiş pek çok tür bulunduğunu ve bu türlerin keşfedilmeden yok olma riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.