ABD, Yapay Zekâ Çipi Kısıtlamalarını Singapur ve Malezya Dahil 7 Ülkeye Genişletiyor

ABD Ticaret Bakanlığı, gelişmiş yapay zekâ çiplerine yönelik ihracat kontrollerini Singapur, Malezya ve Tayland’ın da aralarında bulunduğu yedi ülkeye daha genişletecek bir kuralı son haline getiriyor. Hedef, Nvidia çiplerinin üçüncü ülkeler üzerinden Çin’e ulaşmasını engellemek. Karar, Nvidia CEO’su Jensen Huang’la ilgili casusluk iddialarının gölgesinde geliyor.

Hangi ülkeler listeye giriyor?

The Information’ın ilk duyurduğu ve Güney Kore basını ile CNBC’nin aktardığı habere göre, Ticaret Bakanlığı’na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS) Singapur, Malezya, Tayland, Endonezya, Brezilya, Norveç ve Güney Afrika’yı mevcut çip kontrol listesine eklemeye hazırlanıyor. Düzenlemenin en erken bu ay açıklanabileceği belirtiliyor. Kural yürürlüğe girerse bu ülkelerdeki ithalatçılar, Nvidia’nın Blackwell sınıfı ve daha gelişmiş çipleri için lisans almak zorunda kalacak. Ayrıca çipleri kimin, hangi amaçla kullandığını bildirmeleri ve sürekli denetime açık olmaları gerekecek. Çin ve Rusya’dan uzaktan erişimi engelleyen, ABD şirketlerince işletilen veri merkezlerinin ise muafiyet alabileceği konuşuluyor.

Singapur’daki Megaspeed neden merkezde?

Washington’ın dikkati özellikle Singapur’a çevrilmiş durumda. The Information’a dayanan haberlere göre Huang’ın ilişkisi olduğunu kabul ettiği Alice Huang, merkezi Singapur’da bulunan veri merkezi şirketi Megaspeed’de üst düzey yöneticiydi. Bu şirket ve Malezya’daki birimi Speedmatrix üzerinden en az 7,5 milyar dolarlık Nvidia çipinin Çin’e kaçırıldığından şüpheleniliyor. Megaspeed, ABD ihracat yasalarını “son derece ciddiye aldığını” ve soruşturmalarda iş birliği yaptığını savunuyor. Nvidia ise şirkete yaptığı sevkiyatları Haziran 2025’te durdurduğunu açıkladı. Çin Dışişleri Bakanlığı da casusluk iddialarını reddederek ABD’yi “uydurma anlatılar” üretmekle suçladı.

Kongre’deki çip yasaları ne öngörüyor?

Bakanlığın adımına paralel olarak Kongre’de de hareketlilik var. The Wall Street Journal’ın haberine göre iki partiden milletvekilleri, üç ayrı çip tasarısını yıllık savunma bütçesi yasası NDAA’ya eklemeye çalışıyor. AI Overwatch Yasası, Kongre’ye rakip ülkelere çip satışını durdurma yetkisi verecek. Çip Güvenliği Yasası, çiplere konum doğrulama özelliği eklenmesini zorunlu kılacak. MATCH Yasası ise müttefikleri, çip üretim ekipmanlarında ABD kısıtlamalarına uymaya zorlayacak. Ancak bütçe görüşmeleri tıkanmış durumda ve maddelerin metinden çıkarılma ihtimali sürüyor. Samsung ve SK hynix’in Çin’deki fabrikaları nedeniyle MATCH Yasası’ndan etkilenebileceği belirtiliyor. Gözler, 18-19 Kasım’da yapılması beklenen Trump-Şi görüşmesinde.