Meta’ya dava açan birçok insanın iddiasına göre Facebook’un algoritması, Etiyopya iç savaşı sırasında nefret ve şiddetin yayılmasını körüklemeye neden oldu.
Etiyopyalı bir akademisyenin oğlu olan Abrham Meareg, Facebook paylaşımlarından sonra saldırıya uğrayarak öldürülen babası için Meta’ya dava açanlardan biri oldu.
Davacılar, Facebook’taki nefret kurbanları için 2 milyar dolarlık bir fon ve platformun algoritmasında değişiklik yapılmasını istiyorlar.
Meta ise bunun üzerine, nefreti ortadan kaldırmak için paylaşımların ölçülü tutulmasını sağladıklarını ve teknolojiye büyük yatırım yaptıklarını söyledi.
Meta’dan bir temsilci, nefret söylemi ve şiddete teşvikin platformun kurallarına aykırı olduğunu şu sözlerle belirtti:
“Etiyopya’daki güvenlik ve bütünlük çalışmalarımıza yerel sivil toplum kuruluşları ve uluslararası kuruluşlardan gelen geri bildirimler rehberlik ediyor.”
Kenya Yüksek Mahkemesi’nde açılan dava, Foxglove kampanya grubu tarafından destekleniyor. Etiyopya hükümeti ile kuzey Tigray bölgesindeki güçler arasındaki çatışmada yüzbinlerce insan öldü, 400.000 kişi de kıtlık benzeri koşullarda yaşıyor.
Geçen ay sürpriz bir barış anlaşması imzalanmasına rağmen son zamanlarda Amhara ve Oromo dili konuşan topluluklar arasında etnik nedenli cinayetlerde bir artış gözlendi.
Geçen yıl Meareg’in babası ülkedeki şiddetin kurbanlarından biri oldu.
3 Kasım 2021’de Prof. Meareg Amare Abrha, motosikletli silahlı adamlar tarafından çalıştığı üniversiteden evine kadar takip edildi ve evine girmeye çalışırken yakın mesafeden vuruldu. Oğlu, saldırganların tehditleri nedeniyle etraftaki kimsenin babasının yardımına gelmediğini ve adamın yedi saat boyunca kanlar içinde yerde kaldıktan sonra öldüğünü söyledi.
Meareg, saldırıdan önce babasına Facebook’ta iftira atılıp kimlik bilgilerinin ifşa edildiğini ve Facebook’un raporlama aracı olarak kullandığı şikayetlere bildirmelerine rağmen platformun bu gönderileri kaldırmadığını ve internette bulunmaya devam etmesine izin verdiklerini belirtti.
Meareg, “Eğer Facebook nefretin yayılmasını durdursaydı ve gönderileri düzgün bir şekilde yönetseydi, babam hâlâ hayatta olurdu.” dedi. Hiçbir ailenin kendisininki gibi acı çekmemesini sağlamak istediğini ve Meta’dan “kişisel bir özür” istediğini de ekledi.
Mahkemeye verdiği yeminli ifadede Meareg, Facebook’un algoritmasının “nefret dolu ve kışkırtıcı” içerikler sunduğunu bunun nedeninin de bu tür içeriklerin diğer içeriklere oranla daha fazla etkileşim sağladığını ve platformun davranışının muhtemel nedenin bu olduğunu iddia etti. Ayrıca, Facebook’un Afrika’daki içerik denetiminin yetersiz olduğunu, Amharca, Oromo ve Tigrinya gibi önemli dillerdeki yayınlarla ilgilenen çok az sayıda moderatör bulundurduğunu da diğer iddiaların arasına ekledi.
Facebook’un sahibi Meta, BBC News’e, “Yerel bilgi ve uzmanlığa sahip personeller istihdam ediyoruz ve Amharca, Oromo, Somalice ve Tigrinya dahil olmak üzere ülkede en çok konuşulan dillerde ihlal edilen içerikleri yakalamak için yeteneklerimizi geliştirmeye devam ediyoruz.” İfadelerini kullandı.
Nüfusun %10’undan azı Facebook kullanıyor olsa da şu anda Etiyopya’nın önemli bir önceliği olduğunu savunuyor ve attığı adımların şunları içerdiğini söylüyor:
- Gönderilerin viralitesini azaltmak
- Şiddet ve kışkırtma politikalarının genişletilmesi
- Yaptırımların düzenlenmesi ve iyileştirilmesi
Eleştirmenler, Meta ve diğer sosyal medya şirketlerinin, çeşitli etnik gruplara karşı nefret ve kışkırtmayı teşvik eden dezenformasyona sahip içeriklerin paylaşılmasını ve yayılmasını önlemek için çok az şey yaptığını söylüyor. Ve bazı durumlarda, çoğunlukla insanlar şikayet ettikten sonra içeriğin kaldırılma süreci çok uzun sürüyor.
Diğerleri ise, şirketin bazı dillerde yazılan gönderileri orantısız bir şekilde hedef alarak nefret dolu içeriğe yönelik baskıya uğramasının haksızlık olduğunu iddia ediyor.
Meta ise her zaman çok şey yaptığında ısrarcı oldu. Nefret dolu ve tahrik edici içeriği yakalama kapasitesine de büyük yatırım yaptığını her fırsatta dile getirdi.
Son olarak şirket, mahkemeden Facebook’un durumu düzeltmek için aşağıdakilerin dahil olduğu bazı adımlar atmasını istiyorlar:
- Facebook’ta kışkırtılan nefret ve şiddet mağdurları için yaklaşık 1.6 milyar dolar ve sponsorlu gönderilerden kaynaklanan benzer zararlar için 400 milyon tutarında bir tazmin fonu oluşturmak.
- Algoritmasının “kışkırtıcı, nefret dolu ve tehlikeli içerik” önermesini engellemesini
- Yerel içeriği çevirmek için yeterli sayıda moderatör istihdam edilmesi ve Nairobi’deki moderatörlük ile ABD’li kullanıcılar için olan moderatörlük arasındaki eşitliğin sağlanması.
Derleyen: Ceren Korkmaz
