Botulinum zehirlenmesi salgınının izleri, Türkiye’ye kadar uzandı. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezinin (ECDC) bir raporuna göre şimdiye kadar çoğu Türkiye’den, bir düzinesi Almanya’dan, biri Avusturya’dan ve diğeri İsviçre’den olmak üzere toplam 67 botulizm vakası bildirildi.
Botulizm, genellikle oksijensiz ortamdaki sporlardan gelişen Clostridium botulinum bakterisinin neden olduğu, felçle sonuçlanabilen bir hastalık.
Hafif vakalarda bulanık veya çift görme, geveleyerek konuşma, mide bulantısı ya da ishale neden olabilirken şiddetli zehirlenme vakalarının yüzde 5 ila 10’unda nefes almayı engelleyerek ölümle sonuçlanabilir. Ağır vakalardan bazıları yoğun bakım tedavisine ihtiyaç duymuş olsa da henüz ölüm bildirilmedi.
Clostridium botulinum bakterisi tarafından salgılanan sinirleri bloke edici toksin, son yıllarda ilaç olarak kullanılmaya başlandı. Vücudun belirli bölgelerine dikkatlice ölçülmüş dozlarda nörotoksin enjekte etmek, eğitimli tıp uzmanları için ağrı veya kozmetik sorunlara sebep olan kasları etkisiz hâle getirmek için kullanışlı bir yol. Cildin kırışmasını önleyen kozmetik prosedürlerle kolayca ilişkilendirilen botoks tedavisinin, kronik migreni hafifletmekten koltuk altı gibi bölgelerde aşırı terlemeyi önlemeye kadar çeşitli uygulamaları var.
2000’li yılların başında hayvan deneylerinde elde edilen umut verici sonuçların ardından bir endoskop aracılığıyla mide duvarına botulinum toksin A (BTX-A) enjekte edilmesi, sindirim sisteminin yavaşlatılmasını ve doyma hissinin daha uzun sürmesini sağladı.
Bu son salgına neden olan süreçte neyin yanlış gittiğini bilmek zor. Yeterli ayrıntıya sahip 63 vakadan 60’ı İstanbul’daki özel bir hastanede işlem görürken öteki 3’ü, İzmir’deki başka bir özel hastaneyle bağlantılı. Tüm hastalar, bu yıl 22 Şubat ile 1 Mart arasında tedavi gördü.
Felç edici toksinin etkilerinden muzdarip olanların tamamen iyileşmesi aylar alabilir. 2017’de Mısır’da sahte bir BTX-A ilacının neden olduğu botulizm salgını, beş kişinin hastaneye kaldırılmasına neden olmuştu. Antitoksinlerle tedavi edildikten sonra bile bu vakadaki hastaların tamamen iyileşmesi 12 haftayı buldu.
Türk yetkililer, tedavide kullanılan ürünlerin ruhsatlı olduğunu ancak mide botoksu prosedüründe kullanılmaları için onaylanmadığını iddia etti. Faaliyetlerine ara verilen kliniklerin her biri hakkında soruşturma sürüyor.
Derleyen: Nazlıcan Vatansever
