Bir süredir hormonlarımız, bağırsaklarımız ve akıl sağlığımız arasında karmaşık bir etkileşim olduğunu biliyoruz. Yeni bir araştırma, bu üç alanı da birbirine bağlayan tek bir enzim buldu. Bu enzimin varlığı, bazı kadınlarda depresyondan sorumlu olabilir.

Wuhan Üniversitesinden Tıp Araştırmacısı Di Li ve meslektaşları, yaşları 18 ila 45 arasında olan 91 kadının ve depresyonu olmayan 98 kadının kan serumlarını karşılaştırdılar. İnanılmaz bir şekilde, depresyonu olanlar doğurganlık yıllarında vücudun kullandığı birincil östrojen formu olan estradiolün kanda olması gereken düzeyin neredeyse yarısına sahipti.

Kadınlık hormonlarına sahip kişilerde estradiolün depresyonla ilişkili olduğu fikri 100 yıldan fazladır mevcuttu. Menopoz sırasında ve hamilelikten sonra estradioldeki doğal düşüşlerin, olumsuz ruh hali değişiklikleriyle bağlantılı olduğu biliniyordu.

Estradiol, yumurtalıklarda üretildikten ve menstrual döngüleri düzenlemek de dâhil olmak üzere vücuttaki günlük işleri yaptıktan sonra karaciğerde metabolize edilir ve ardından bağırsağa geçer. Hormon burada, dolaşımdaki östrojen seviyesinin korunmasına yardımcı olmak için kan dolaşımına kısmen geri emilir. Bu bilgiyle araştırmacılar estradiolün bağırsaktaki aktivitelerini araştırma ihtiyacı duydular.

Depresyonlu kadınlardan alınan bağırsak mikrobiyom örneklerine estradiol eklendikten sonraki 2 saat içinde hormonda yüzde 78’lik bir bozulma oldu. Buna karşılık depresyonu olmayan kadınlardan alınan mikrobiyom örneklerinin bulunduğu tüp, hormonda yalnızca yüzde 20’lik bir düşüş yaşadı. Bilim adamları ayrıca depresyonu olan 5 farklı kadından alınan bağırsak mikrobiyomunu farelere naklettiler. Fareler, kontrol grubuna kıyasla kan serumlarındaki estradiol seviyelerinde %25’lik bir düşüş gösterdi.

Sindirim sisteminde bu hormonun olması gerekenden daha fazla parçalanmasından bir bağırsak bakterisinin sorumlu olduğu ortaya çıktı. Araştırmacılar buldukları mikroorganizmayı Klebsiella aerogenes TS2020 olarak etiketlediler. Gen analizi, K. aerogenes’in estradiol’ü 3β-HSD (3β-hidroksisteroid dehidrogenaz) adı verilen bir enzimle estrona dönüştürdüğünü gösterdi. 

Önceki bir çalışmada aynı enzimin depresif erkek hastalarda artmış düzeyleri saptanmıştı. Sonuç olarak bu enzim aynı zamanda testosteronu da bozabilir. Araştırmacılar, “Bu iki çalışmayı birlikte ele alarak 3β-HSD enziminin depresyon gelişimine dahil olduğunu ve bu ilişkinin cinsiyetten bağımsız olduğunu düşünüyoruz.” ifadelerini kullandılar.

Derleyen: Nazlıcan Vatansever