Bilim İnsanları, Anıları Hatırlamak için Beyinde “Yapıştırıcı” Görevi Gören Nöronları Keşfetti

  • Bilim insanları, beynimizin epizodik anıların (önceki bir deneyimin uzun vadeli, bilinçli hafızası) nasıl depoladığına dair yeni bilgiler keşfetti.
  • Hipokampüs, beynin derinliklerindeki konumu nedeniyle üzerinde çalışılması zor bir alan, ancak bu alan hafızamız için kritik öneme sahip. Aynı zamanda beynimizdeki hafıza kütüphanesinin kütüphanecisi olarak da görev yapıyor.
  • Araştırmacılar, bu çalışmada keşfedilen nöronların, olaysal hafızanın tüm ögelerinin (yani neyin nerede ve ne zaman olduğu) kaydını bir arada tutacak “yapıştırıcıyı” temsil ettiğine ve dolayısıyla yardımcı olacak nöral protezlerin geliştirilmesine bilgi sağlama potansiyeline sahip olduğuna inanıyorlar.

Bilim insanları, Alzheimer hastalığı ve demans gibi hafıza sorunları olan hastalara yardımcı olacak yeni bir çalışma yürüttü. Aynı zamanda bu çalışma,  yeni nöroprostetik cihazların geliştirilmesinde de kritik öneme sahip olabilecek.

Bu çalışma, beynimizin epizodik anıları (önceki bir deneyimin uzun vadeli, bilinçli hafızası) nasıl depoladığına dair yeni bilgilerin bulunmasını sağladı.

Glasgow Üniversitesi, Birmingham Üniversitesi ve Erlangen Üniversitesi ile iş birliği içinde yürütülen yeni çalışmanın sonuçları bioRxiv sunucusunda mevcut. Aynı zamanda bu çalışmanın, Nature Human Behavior‘da da yayımlanması planlanıyor.

Bilim insanları, beyindeki bireysel nöronların aktivitesinin gözlemlemesine olanak sağlamak için ameliyat gerektiren epilepsi hastaların beyinlerindeki hipokampüs bölgesinde, doğrudan implante edilen özel elektrotlar kullandı.

Hipokampüs, beynin derinliklerindeki konumu nedeniyle üzerinde çalışılması zor bir alan, ancak bu alan hafızamız için kritik öneme sahip. Aynı zamanda beynimizdeki hafıza kütüphanesinin kütüphanecisi olarak da görev yapıyor.

Bir kütüphaneci gibi hipokampüs, bizi beynin neokorteksinde anıların depolandığı yere yönlendirir. Bu, kitabın içeriğini bilmeden bizi doğru kitap rafına yönlendirmeye benzer.

Yeni bir şey öğrendiğimizde, bilgi ilk önce neokortekste işlenir ve daha sonra hipokampüstaki belirli nöron gruplarına bağlanır ve ardından bir anıyı temsil eden sinir topluluğu adı verilen şey oluşturulur.

Dr. Luca Kolibius liderliğindeki bu çalışmada, hastalardan sunulan görüntülerin ikili veya üçlü anılarını oluşturmaları istendi. Hastalar tutarlı bir anı oluşturmak amacıyla farklı görüntüleri birbirine bağlamak için hikâyeler kullandılar ve daha sonra tek bir görüntü (örneğin bir martı) sunulduğunda bu görüntüleri hatırlamaları istendi.

Profesör Simon Hanslmayr liderliğindeki araştırma ekibi, hafıza oluşumu ve geri çağırma aşamasında nöronların ateşlenme hızlarını analiz etti. Hafıza oluşumu ve geri çağırma sırasında bireysel olaylar için ateşlenme hızlarını artıran nöronları belirledi. “Bölüme Özel Nöronlar” adını verdikleri bu nöronlar, bir anıyı hatırladığımızda bu sinir düzeneğini yeniden etkinleştiriyor, düzeneğin geri kalanını tetikliyor ve anıyı tamamen yeniden canlandırıyor gibi görünüyor.

Araştırmacılar, bu çalışmada keşfedilen nöronların, olaysal hafızanın tüm ögelerinin (yani neyin nerede ve ne zaman olduğu) kaydını bir arada tutacak “yapıştırıcıyı” temsil ettiğine ve dolayısıyla yardımcı olacak nöral protezlerin geliştirilmesine bilgi sağlama potansiyeline sahip olduğuna inanıyorlar.

Araştırmacılar, bir sonraki çalışmalarında anıların hatırlanmasına yardımcı olmak için hafızanın geri getirilmesi sırasında bu nöronları uyaran bir cihaz geliştirilebilmeyi umuyorlar.

Derleyen: Tuğba Akkesen

En Son

Project Hail Mary: NASA Bilimi Bilim Kurgunun Gerçek Sınırlarını Zorluyor mu?

*Project Hail Mary* ile yeniden gündeme gelen derin uzay yolculuğu ve NASA’nın gerçek bilimsel çalışmaları, bilim kurgu ile gerçeklik arasındaki sınırın aslında ne kadar ince olduğunu bir kez daha tartışmaya açıyor.

Avatar Video Oyunu O Kadar İyi ki Filmlere Gerek Kalmayabilir

Avatar evreni uzun süredir sinema ile özdeşleşmiş olsa da, yeni video oyunu deneyimi bu dünyayı izlemekten çıkarıp doğrudan yaşanabilir bir gerçekliğe dönüştürerek filmlerin rolünü bile sorgulatıyor.

Bu Ay İzleyebileceğiniz En İyi 10 Dizi

Dijital platformların içerik bombardımanına dönüştüğü günümüzde, gerçekten izlemeye değer dizileri seçmek her zamankinden daha zor hale gelirken, öne çıkan yapımlar izleyicilere güçlü ve unutulmaz deneyimler sunmayı başarıyor.

Yılın En Aptalca Hack’i Çok Gerçek Bir Sorunu Ortaya Çıkardı

Silikon Vadisi’nde yaya geçidi butonlarının hacklenmesiyle ortaya çıkan tuhaf olay, ilk bakışta basit bir şaka gibi görünse de aslında modern şehirlerin siber güvenlik konusunda ne kadar savunmasız olduğunu gözler önüne serdi.

Bültene Kaydol

Üye Özel

Yapay Zekâ Damgası: Dünyanın Prestijli Girişim Gününde 16 Çarpıcı Startup

Y Combinator’ın Winter 2026 Demo Day etkinliğinde tanıtılan yaklaşık 190 girişim arasından öne çıkan 16 startup, yapay zekânın farklı sektörlerde nasıl dönüştürücü bir rol üstlendiğini gözler önüne serdi. Hukuktan sağlığa, güvenlikten enerjiye uzanan projeler dikkat çekti.

Kagi’nin İnsan Odaklı İnterneti: ‘Küçük Web’le Tanışın

Kagi’nin ‘Küçük Web’ girişimi, interneti sadece insanlar tarafından yazılmış içeriklerle keşfetmeye odaklanıyor. Kişisel bloglar, bağımsız videolar ve web çizgi romanları, mobil ve web uygulamaları üzerinden daha erişilebilir hâle geliyor.

Yapay Zekâyla Konuşmanın Doğru Yolu

Yapay zekâya “lütfen” demek işe yarıyor mu? Onu tehdit etmek mi, yoksa bir bilim kurgu dizisindeki karakter gibi konuşturmak mı daha etkili? Uzmanlara göre sohbet robotlarından daha iyi sonuç almanın yolu sandığınız kadar gizemli değil.

LGBTQ+ Sporcular 2026 Kış Olimpiyat Oyunlarında Ön Planda Olacak

Açık kimlikleriyle LGBTQ+ olan yaklaşık 50 Olimpiyat sporcusu, konuşma ve yarışma hakları saldırı altında olmasına rağmen Kış Olimpiyat Oyunları boyunca çeşitli etkinliklerde yer alıyor.

Kripto Parayla Finanse Edilen İnsan Ticareti Hızla Artıyor

Tahminlere göre, fuhuş ve dolandırıcılık amacıyla insan ticareti işlemlerinde kripto para birimlerinin kullanımı 2025 yılında neredeyse iki katına çıktı.
Tuğba Akkesen
Tuğba Akkesenhttp://dijitaliyidir.com
Radyo- televizyon sinema mezunu. Aynı zamanda sosyoloji eğitimine devam ediyor. Gündemi takip etmeyi seviyor. Sosyal medya alanlarında çalıştı. İçerik editörlüğü görevlerinde bulundu. Yeni medya ve gazetecilik eğitimleri aldı. Teknolojinin başlangıç kaydettiği zamanlara doğan bir neslin temsili olarak, dijital medyaya önem veriyor. Tuğba’nın dijitaliyidir için sloganı “Dijital, biz kendimizi her gün geliştirdikçe iyidir”oldu.

- dijitaliyidir Sponsor Desteği -

spot_imgspot_img

Project Hail Mary: NASA Bilimi Bilim Kurgunun Gerçek Sınırlarını Zorluyor mu?

*Project Hail Mary* ile yeniden gündeme gelen derin uzay yolculuğu ve NASA’nın gerçek bilimsel çalışmaları, bilim kurgu ile gerçeklik arasındaki sınırın aslında ne kadar ince olduğunu bir kez daha tartışmaya açıyor.

Bu Ay İzleyebileceğiniz En İyi 10 Dizi

Dijital platformların içerik bombardımanına dönüştüğü günümüzde, gerçekten izlemeye değer dizileri seçmek her zamankinden daha zor hale gelirken, öne çıkan yapımlar izleyicilere güçlü ve unutulmaz deneyimler sunmayı başarıyor.