- Araştırmacıların yürüttüğü yeni bir çalışma, bitkilerin tozlaşmasını sağlayan böceklerin kaybının kakao, kahve, mango ve karpuz gibi dünyanın en popüler tropikal ürünlerinden bazılarını riske attığını ortaya koydu.
- Bilim insanları, 3.080 tozlayıcı böcek türünü katalogladı ve dünya genelinde 1.507 tarım alanından veri topladı. Elde ettikleri bulgular; iklim değişikliği ve tarımın, polen taşıyıcıların zenginliği ve bolluğunda önemli kayıplara yol açtığını ortaya koydu.
- Araştırmacılar, 2050 yılına kadar bu ürünlerden hangilerinin daha fazla risk altında olduğunu keşfetmek için bir model oluşturdular.
University College London (UCL) ve Doğa Tarihi Müzesinden araştırmacıların yürüttüğü yeni bir çalışma, bitkilerin tozlaşmasını sağlayan böceklerin kaybının kakao, kahve, mango ve karpuz gibi dünyanın en popüler tropikal ürünlerinden bazılarını riske attığını ortaya koydu. UCL’den yapılan açıklamada araştırma ekibinin, iklim değişikliği ve arazi kullanımındaki değişikliklerin dünya çapında ürünlerin tozlaşması üzerinde nasıl ciddi etkilere yol açtığını incelediği belirtildi.
Bilim insanları, 3.080 tozlayıcı böcek türünü sınıflandırdı ve dünya genelinde 1.507 tarım alanından veri topladı. Elde ettikleri bulgular, iklim değişikliği ve tarımın polen taşıyıcıların zenginliği ve bolluğunda önemli kayıplara yol açtığını ortaya koydu.
“İklim Değişikliği ve Arazi Kullanımı Nedeniyle Tozlayıcı Kaybı Riski Altındaki Önemli Tropikal Ürünler” başlığıyla Science Advances dergisinde yayımlanan çalışma, gıda güvenliği için tozlayıcıların çeşitliliğinin ve bolluğunun önemini vurguluyor.
Basın açıklamasında, gezegendeki mahsullerin dörtte üçünün bir dereceye kadar hayvanlar aracılığıyla tozlaştığı belirtildi. Araştırmacılar, 2050 yılına kadar bu ürünlerden hangilerinin daha fazla risk altında olduğunu keşfetmek için bir model oluşturdular.
Londra Doğa Tarihi Müzesine katılmadan önce UCL Biyoçeşitlilik ve Çevre Araştırmaları Merkezinde doktora öğrencisi olarak araştırmayı tamamlayan çalışmanın başyazarı Dr. Joe Millard, UCL basın açıklamasında “Sahra altı Afrika, Kuzey-Güney Amerika ve Güneydoğu Asya gibi bölgelerde yerel riskler en yüksek düzeyde olsa da bunun etkileri, tozlaşmaya bağlı ürünlerin ticareti yoluyla küresel olarak genişlemektedir.” dedi.
Çalışma, tropik bölgelerin ve buralarda yetiştirilen ürünlerin arazi kullanımı ve iklim değişikliği arasındaki ilişkiye karşı özellikle hassas olduğunu ortaya koydu. Bu ürünlerin azalması, bölgedeki milyonlarca küçük ölçekli çiftçi için gelir güvensizliğinin artmasına yol açabilir.
Millard, “Böcekler, iklim değişikliği ve arazi kullanımının etkileşimli etkileriyle başa çıkamadıkları için azalıyor ve bu nedenle tozlaştırıcı olarak onlara bel bağlayan ürünler de azalacak. Bazı durumlarda bu ürünler, elle tozlaştırılabilir ancak bu daha fazla iş gücü ve daha fazla maliyet gerektirecektir.” dedi.
Doğa Tarihi Müzesinin bildirdiğine göre özellikle kakao ağacının yetiştirilmesi zor. Çünkü kakao ağaçları, neredeyse sadece belirli bir tatarcık türü tarafından tozlaşır. Ancak tatarcıkların tercih ettiği nemli ve gölgeli ortamlar, daha yoğun kakao üretimi ve iklim değişikliği nedeniyle tehdit altında. Doğa Tarihi Müzesinin bildirdiğine göre Millard, “Kakao, tozlayıcı kayıpları açısından yüksek risk altında olduğu anlamına gelen mükemmel bir tehdit fırtınası yaşıyor.” dedi.
Tarlaların arasına ve çevresine doğal tozlayıcı habitat parçaları dikmek, böcekler için uygun mikroiklimlerden oluşan bir sığınak sağlamanın yollarından biri. Bunun yanında Millard, “Yardımcı olabilecek başka çözümler de var. Bazı ürünlerde görüldüğü gibi bu bitkilerin tozlayıcılar olmadan üreyebilen çeşitlerini üretmek mümkün olabilir. Elle veya yapay yollarla tozlaşma gibi diğer teknolojik çözümler, vanilya gibi bazı ürünler için zaten büyük ölçekte kullanılmakta. Tozlayıcıların azalmasına karşı tampon olarak bu teknolojik çözüm, kakao gibi ürünlerde daha yaygın hâle gelebilir. Ancak bu, üretim maliyetini artıracak.” dedi.
UCL Biyobilimler Biyoçeşitlilik ve Çevre Araştırmaları Merkezinden kıdemli yazar Dr. Tim Newbold basın açıklamasında, “İklim değişikliği sadece doğal çevre ve biyoçeşitlilik için değil, aynı zamanda insan refahı için de ciddi tehditler oluşturmakta. Çünkü tozlayıcıların kaybı, hayvan tozlaşmasına bağlı olan ürünlere bağımlı olan dünyanın dört bir yanındaki insanların geçim kaynaklarını tehdit edebilir.” dedi.
Tozlayıcı kayıpları sorununu ele almanın en iyi yolu, iklim değişikliğinin en aşırı etkilerini sınırlamak için sera gazı emisyonlarını azaltmak, yaşam alanlarını restore etmek ve korumaktan geçiyor.
Derleyen: Serap Atabey
