• Hakkında yapılan intihal suçlaması ve kampüsteki antisemitizmle ilgili endişelere geç yanıt vermesiyle zor haftalar geçiren Harvard Rektörü Claudine Gay, istifa etti.
• Yeni rektör atama sürecinde kurulun, öğrenci ve velilerin Harvard’a olan ilgisinin azaldığı göz önünde bulundurularak Harvard’ın itibarını iyileştirecek adımları bir an önce atması bekleniyor.
• Konuyla ilgili yapılan açıklamalarda Harvard’ın sessiz kalma tepkisinin ötesine geçmesi ve daha sık açıklamada bulunması gerektiği söyleniyor.  

Claudine Gay, intihal iddiaları ve kampüsteki antisemitizmle ilgili endişelere geç yanıt vermesi suçlamalarıyla haftalarca uğraştıktan sonra Harvard Üniversitesi rektörlüğünden istifa etti. Ancak rektörün ayrılması, okulu son birkaç aydaki skandalların ötesine taşımaya yetmeyecek gibi duruyor.

Yönetim kurulunun ve geçici liderlerin öncelikle bazı öğretim üyelerinin ve mezunların okulun etnik çalışmalarına vurgu yaparak çok fazla sola kaydığı yönündeki endişeleri gidermesi gerekiyor. Ayrıca kurulun ve liderlerin kampüste ve toplum genelinde ırksal eşitsizlikleri ele almada yeterince ileri gitmedikleri yönündeki şikâyetleri de ele almalı. Bununla beraber Harvard liderleri, Yüksek Mahkemenin Harvard ve diğer üniversitelerin kampüsünde kimin yer alacağına karar verirken ırkı göz önünde bulundurmasını yasaklayan kararından altı ay sonra gergin ve değişen bir kabul ortamında gezinmeleri gerekecek. Harvard’lı yetkililerin, Harvard birçok kişi tarafından Amerikan yüksek öğreniminde yanlış olan her şeyin önde gelen örneği olarak görüldüğünden, tüm bunları ince eleyip sık dokuyarak yönetmeleri gerekiyor. Gay’in istifasına öncülük eden muhafazakâr aktivist Christopher Rufo, yaptığı açıklamada amacının, Harvard Üniversitesinin yol gösterici ilkesi olarak “hakikati geri getirmek” olduğunu söyledi.

Gay’in üniversitenin 7 Ekim Hamas saldırısına verdiği tepkiyi ele alış biçimini ilk eleştirenlerden biri olan milyarder yatırımcı ve Harvard mezunu Bill Ackman, bir zafer turu atarak Rufo ve diğer muhafazakârların yorumlarını yeniden yayımladı. Ackman ayrıca geçen ay Temsilciler Meclisindeki bir oturumda Gay ile ifade veren Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) başkanı Sally Kornbluth’un istifa etmesi gereken bir sonraki kişi olduğunu öne sürdü. Harvard’dan bir temsilci yapılan yorum talebine yanıt vermedi. Bir MIT temsilcisi ise okulun yönetim kurulu, öğretim üyeleri, mezunları ve üst düzey yöneticileri tarafından yakın zamanda yapılan ve Kornbluth’a destek ifade eden açıklamalarına atıfta bulundu.

Harvard’a erken kabul için yapılan başvurular, bu dönemde %17 düşerken diğer aşırı seçici kolej kayıtlarında artış yaşandı. Bu da okulun muhtemelen onarmaya çalışacağı potansiyel itibar hasarının bir işareti. Üniversiteyle ilgili bazı büyük Facebook gruplarındaki ebeveynler, Gay’in geçen ay Temsilciler Meclisi komitesinde verdiği ifadeye ve öğrenci gruplarının 7 Ekim’de Hamas tarafından düzenlenen saldırıdan İsrail’i sorumlu tutan açıklamalarına işaret ederek Yahudi çocuklarının kampüste güvende olup olmayacağı konusunda endişelerini dile getirdi. Onlara göre ünlü üniversitenin ışıltısı söndü.

1650’de kurulan ve okul için güvene dayalı sorumluluğa sahip olan Harvard Corporation, muhtemelen fakülte, personel ve öğrenci danışma komitelerinin girdileriyle yeni bir başkan bulma sürecini denetleyecek. Gay, beş aylık bir arayışın ardından Aralık 2022’de Harvard’ın ilk siyah başkanı ve ikinci kadın başkanı seçilmişti. Öğrenci gazetesi Harvard Crimson’a göre bu, yaklaşık 70 yıldır yapılan en kısa arama süreciydi. Başkan Barack Obama’nın Ticaret Bakanı ve arama komitesinin başkanı Penny Pritzker, o dönemde yaptığı açıklamada, “Özgür sorgulama ve ifade özgürlüğüne temel bir bağlılığın yanı sıra, bir üniversite topluluğunun can damarı olan farklı sesler ve görüşler için derin bir takdire sahip.” demişti.

Başkanlık arayışında fakülte danışma komitesinde görev yapan Profesör Tommie Shelby, Gay’in eylül ayındaki yemin töreninde yaptığı konuşmada “geleneğe saygı” ile “geleceğe ve ne olmamız gerektiğine bakmak” arasında bir denge kurduğunu söyledi. Gay, Harvard topluluğuna yazdığı bir mektupta, “Başkanlıktan ayrılacağımı paylaşmak için ağır bir kalple ama Harvard’a derin bir sevgiyle yazıyorum.” ifadelerinde bulunmuştu. Shelby, Gay’in açıklamalarıyla ilgili, Gay’i Harvard hakkında söylediklerinden dolayı kutladığını, şimdiye kadar Harvard’a ait olup olmadıklarını merak eden herkesin de Harvard’da yeri olduğunu söyledi.

Harvard’ın yönetim kurulu bir sonraki başkanı nasıl seçeceğine dair henüz herhangi bir ayrıntı vermedi. Ancak ilgili kişiler, muhtemelen çeşitliliğe ne kadar odaklandıklarının ve başka bir üniversiteyi yönetme konusunda onlarca yıllık deneyime sahip beyaz bir adam gibi daha geleneksel bir halef seçerlerse geri adım atmış olarak görülüp görülmeyeceklerinin farkında olacaklar. Endişelerden biri, sadece bir yıl önce ciddi adaylar olabilecek bazı kadınların şu anda piyasadan çekilmiş olması. Kadınlar 2023 yılında Dartmouth College, Columbia Üniversitesi ve MIT’te en üst sıralarda yer aldı.

Yüksek eğitim kamu ilişkileri firması RW Jones Agency’nin CEO’su Sean Rossall, Harvard’ın mevcut liderlerinin arama sürecini toplum içinde güveni yeniden inşa etmek için kullanmaları gerektiğini söyledi. Rossall, “Şu anda yapabilecekleri en önemli şey her şeyi söylemek. Ne kadar çok güncelleme yapabilirlerse topluma ne kadar çok şey söyleyebilirlerse açıkça ve gerçek zamanlı olarak ne kadar çok şey paylaşabilirlerse Harvard, uzun vadede o kadar iyi durumda olacaktır.” dedi.

Rossall, Harvard’ın belirli konularda kamuoyu ile iletişim kurmama yönündeki geleneksel yaklaşımının zayıfladığını ve yönetim kurulunun Gay’in intihal iddialarıyla ilgili olarak sınırlı iletişim kurmasının hikâyeyi başkalarının yönlendirmesine izin verdiğini söyledi. Rossall, “Bu kadar kapalı kalarak ancak bu kadar süre hayatta kalabilirsiniz.” dedi.

Derleyen: Fatma Ebrar Tuncel