- Mayıs 2023’te yapılan bir araştırmada, Ay’ın iç çekirdeğinin demir gibi katı bir top olduğunu keşfedilmişti.
- Bu keşif, Ay’ın iç yapısı hakkında süregelen tartışmaları çözebilir ve Güneş Sistemi’nin tarihine daha doğru bir yaklaşım benimsenmesini sağlayabilir nitelikteydi. Araştırmacılar Ay’ın merkezinde ne olduğunun doğruluğunu kesin delillerle saptamak için çalışmalara devam ediyordu.
- Yapılan çalışmalar sonucunda Ay’ın çekirdeğinin, yer kabuğuna benzer şekilde dışta sıvı bir katman ve içte de katı bir çekirdekten oluştuğu belirlendi.
Mayıs 2023’te yayımlanan kapsamlı bir araştırma, Ay’ın iç çekirdeğinin aslında demirinkine benzer yoğunluğa sahip katı bir top olduğunu ortaya çıkarmıştı. Astronom Arthur Briaud liderliğindeki araştırmacılar, bunun Ay’ın iç kalbinin katı mı yoksa erimiş mi olduğuna dair uzun bir tartışmanın çözümlenmesine yardımcı olacağını ve Ay’ın, dolayısıyla Güneş Sistemi’nin tarihinin daha doğru anlaşılmasına yol açacağını umuyordu. Bu çekirdeğin keşfine dair araştırmalarsa devam ediyordu ve sonunda araştırmacılar Ay’ın çekirdeğinde ne olduğunu doğruladı.
Çalışmada Ay’ın içini analiz etmek için sismik veriler kullanıldı. Önceki Apollo misyonu verileri akışkan bir dış çekirdeğe işaret etse de iç çekirdeğin durumunu kesin olarak belirleyemedi. Briaud’un ekibi, Ay’ın özelliklerini doğru bir şekilde modellemek için çeşitli görevlerden ve lazer mesafe deneylerinden elde edilen veriler derlendi. Bulgular, Ay’ın volkanik bölgelerinde belirli elementlerin varlığını açıklayan daha yoğun malzemenin merkeze doğru battığı ve daha az yoğun malzemenin yükseldiği Ay mantosunda aktif bir devrilme olduğunu gösterdi.
İlginç bir şekilde Ay’ın çekirdeği, dıştaki sıvı tabakası ve katı iç çekirdeğiyle Dünya’nınkine çok benziyor. Ekibin modelleri, dış çekirdeğin yaklaşık 362 kilometre yarıçapa ve iç çekirdeğin yaklaşık 258 kilometre yarıçapa sahip olduğunu ve bunun da Ay’ın yarıçapının yaklaşık yüzde 15’ini oluşturduğunu tahmin ediyor. İç çekirdeğin yoğunluğu, metreküp başına yaklaşık 7.822 kilogram demirin yoğunluğuyla neredeyse eşit.
Bu bulgular, NASA’dan Renee Weber tarafından yürütülen ve Ay’da sağlam bir iç çekirdek tespit eden 2011 tarihli bir çalışmayı da doğruluyor. Dünya benzeri bir çekirdeğin varlığının, Ay’ın evrimi, özellikle de manyetik alanı açısından önemli etkileri var. Çekirdeğin bileşimini anlamak, yaklaşık 3,2 milyar yıl önce Ay’ın manyetik alanının azalmasını açıklamak için çok önemli.
İnsanlık Ay’a geri dönmeyi düşünürken bu bulgular yakında sismik verilerle doğrulanabilir ve potansiyel olarak Ay’ın karmaşık geçmişine dair daha fazla bilgi sağlayabilir.
Derleyen: Eliz Canyurt
