• Google DeepMind, sadece proteinlerin değil, aynı zamanda “yaşamın tüm moleküllerinin” yapısını tahmin eden yapay zeka modelinin geliştirilmiş bir versiyonunu tanıttı.
• AlphaFold 3 adlı yeni modelin çalışmaları tıp, tarım, malzeme bilimi ve ilaç geliştirme alanlarındaki araştırmacıların potansiyel keşifleri test etmelerine yardımcı olacak.
• AlphaFold’un önceki sürümleri sadece protein yapılarını tahmin ederken AlphaFold 3 DNA, RNA ve ligand adı verilen daha küçük molekülleri modelleyebiliyor.

Google DeepMind, sadece proteinlerin değil, aynı zamanda “yaşamın tüm moleküllerinin” yapısını tahmin eden yapay zeka modelinin geliştirilmiş bir versiyonunu tanıttı. AlphaFold 3 adlı yeni modelin çalışmaları tıp, tarım, malzeme bilimi ve ilaç geliştirme alanlarındaki araştırmacıların potansiyel keşifleri test etmelerine yardımcı olacak.

AlphaFold’un önceki sürümleri sadece proteinlerin yapılarını tahmin ediyordu. AlphaFold 3 bunun ötesine geçerek DNA, RNA ve ligand adı verilen daha küçük molekülleri modelleyebiliyor ve bu durum modelin bilimsel kullanım kapasitesini artırıyor.

DeepMind, yeni modelin önceki modellerine kıyasla tahmin doğruluğunda %50’lik bir gelişme gösterdiğini söylüyor. DeepMind CEO’su Demis Hassabis gazetecilere verdiği brifingde, “AlphaFold 2 ile yapısal biyolojide büyük bir dönüm noktası yaşandı ve her türlü şaşırtıcı araştırmanın kilidi açıldı. AlphaFold 3, biyolojiyi anlamak ve modellemek için yapay zekayı kullanma yolunda atılmış bir adımdır.” diye belirtti.

AlphaFold 3 moleküler yapılardan oluşan bir kütüphaneye sahip. Araştırmacılar birleştirmek istedikleri moleküllerin bir listesini girdiğinde AlphaFold 3 yeni yapının 3D modelini oluşturmak için bir difüzyon yöntemi kullanır. Difüzyon, Stable Diffusion gibi yapay zeka görüntü oluşturucularının fotoğrafları bir araya getirmek için kullandığı yapay zeka sistemiyle aynıdır.

DeepMind, Hassabis tarafından kurulan bir ilaç keşif şirketi olan Isomorphic Labs’ın AlphaFold 3’ü şirket içi projeler için kullandığını söylüyor. Model şimdiye kadar Isomorphic Labs’in yeni hastalık hedeflerini daha iyi anlamasına yardımcı oldu.

DeepMind, modelle birlikte araştırma platformu AlphaFold Server’ı da bazı araştırmacıların kullanımına ücretsiz olarak sunuyor. AlphaFold 3 tarafından desteklenen sunucu, bilim insanlarının hesaplama gücüne erişimlerinden bağımsız olarak biyomoleküler yapı tahminleri oluşturmalarına olanak tanıyor. Hassabis, sunucunun akademik, ticari olmayan kullanımlar için mevcut olduğunu, ancak Isomorphic Labs’in ilaç keşif programları için AlphaFold modellerini kullanmak üzere farmasötik ortaklarla birlikte çalıştığını söylüyor.

Google, modeli sorumlu bir şekilde uygulamak için bilim camiası ve politika liderleriyle birlikte çalıştığını söylüyor. Google bir makalesinde, bazı biyogüvenlik uzmanlarının yapay zeka modellerinin “tehdit aktörlerinin önündeki engeli azaltabileceğine ve diğer teknolojilerle birlikte daha bulaşıcı veya zararlı patojenler ve toksinler tasarlamalarına ve üretmelerine olanak sağlayabileceğine” inandıklarını belirtiyor.

Şirket, AlphaFold 3’ün piyasaya sürülmesinden önce bile etrafındaki riskleri belirlemek için alan uzmanları ve biyogüvenlik, araştırma ve endüstri uzmanlarıyla birlikte çalıştığını ifade ediyor.

Derleyen: Alp Eren Gümüş