Yıllardır, dünya çapında yaşam boyu mutluluğu inceleyen araştırmalar, bir U şekli buldu: Mutluluk, gençlikte zirveye ulaşıp orta yaştan sonra tekrar yükseliyor. ABD ve İngiltere de dahil olmak üzere 44 ülkeden elde edilen verilere dayanan yeni araştırma, bu yerleşik modelin değiştiğini gösteriyor. Artık gençler arasında bir mutsuzluk zirvesi görüyoruz ve bu oran yaş aldıkça azalıyor.
Detaylar haberimizde…
44 ülkededen alınan veriler ile yapılan araştırmada, mutsuzluğun zirvesi kabul edilen “orta yaş”ın yerini daha erken dönemlere bıraktığını gözler önüne serdi. Değişimin sebebi orta yaşlı ve yaşlı insanların daha mutlu olması değil, gençlerin ruh sağlığının bozulması olarak gözlemlendi.
ABD verilerine daha yakından bakıldığında bu açıkça görülüyor. ABD’de umutsuzluk içindeki insanların yüzdesini belirlemek için her yıl 400.000’den fazla kişiyle anket yapılıyor ve bu verileri kamuya açık. Umutsuz olarak tanımlanan kişiler, anketten 30 gün önce başlayarak her gün ruh sağlıklarının iyi olmadığını belirten kişiler.
1993’ten 2024’e kadar yapılan anketler için dönemin büyük bölümünde, hem erkekler hem de kadınlar arasında umutsuzluk seviyeleri en yaşlı yaş grubunda (45-70) en yüksek, orta yaşlılarda (25-44) ise gençlerden (18-24) daha yüksekti. Ancak, umutsuzluk içindeki gençlerin yüzdesi hızla arttı. Erkeklerde umutsuzluk oranı 1993’teki %2,5’ten 2024’te %6,6’ya çıkarak iki katından fazla arttı ve kadınlarda %3,2’den %9,3’e çıkarak neredeyse üç katına çıktı.
2010’dan itibaren bir şeyler ters gitmeye başladı. Çok sayıda bilimsel literatür bunu açıkça belgeledi. Ergenler arasında depresyon ve anksiyete oranları %50 arttı. İntiharlar %32 arttı. 1996’dan sonra doğan Z Kuşağı üyeleri, tarihteki diğer tüm kuşaklardan daha yüksek seviyelere ulaşarak anksiyete, depresyon ve diğer ruh sağlığı bozukluklarından muzdarip olmaya başladı.
Umutsuzluk, orta yaşlılar arasında da belirgin bir şekilde arttı, ancak daha yavaş bir artış gösterdi. Kadınlarda %4,2’den %8,5’e, erkeklerde ise %3,1’den %6,9’a yükseldi. Umutsuzluk içindeki yaşlı erkek ve kadınların oranı ise bu dönemde yalnızca küçük bir artış gösterdi.
Sonuç olarak, 2023-24’e gelindiğinde, yaş grupları arasındaki göreli umutsuzluk düzeyleri kadınlarda tersine döndü. En genç yaş grubu en yüksek umutsuzluk düzeyine sahipken, en yaşlı yaş grubu en düşük umutsuzluk düzeyine sahip. Erkeklerde ise umutsuzluk düzeyi en genç ve orta yaşlı gruplarda benzerken, en yaşlı yaş grubunda en düşük düzeydeydi.
Bu eğilimler, ABD’de yaş ve kötü yaşam arasında zaman içinde çok farklı bir ilişkiye yol açtı.
2009 ve 2018 yılları arasında umutsuzluk, yaş olarak kambur şeklindeydi. Ancak, 45 yaşından önce ve özellikle 20’li yaşların ortalarından önce umutsuzluktaki hızlı artış, umutsuzluğun yaşam döngüsü profilini kökten değiştirdi. Bu, kambur şeklinin 2019 ve 2024 yılları arasında artık belirgin olmadığı anlamına geliyor.
Umutsuzluk en çok en genç grupta artarken, 45 yaşına kadar olanlarda da arttı; 45 yaş üstü kişilerde ise aynı kaldı.
Çalışma, Birleşik Krallık Hanehalkı Boylamsal Araştırması’ndaki umutsuzluk ve Yıllık Nüfus Araştırması’ndaki kaygı analizlerine dayanarak, Britanya için de benzer eğilimler buldu. Ayrıca, Global Minds Projesi verilerinin analizlerine göre, 2020 ile 2025 yılları arasında 42 ülkede daha umutsuzluk oranının yaşla birlikte azaldığını gösteriyor.
“Orta Yaş” Neden Gençlere Geriledi?
Bu değişikliklerin nedenlerine ilişkin araştırmalar devam etmekte, ancak henüz kesin bir sonuca varılamadı. Umutsuzluktaki artış, COVID pandemisinden birkaç yıl öncesine dayanmakta; COVID, gençlerin ruh sağlığındaki artan bozulma oranına katkıda bulunmuş olabilir.
Gençler arasındaki artan sağlık sorunları ile internet ve akıllı telefonların yoğun kullanımı arasında bir bağlantı olduğunu gösteren giderek artan kanıtlar bulunmakta. Bazı araştırmalar, akıllı telefon kullanımının gençlerin ruh sağlığının kötüleşmesinin bir nedeni olduğunu öne sürmekte. Akıllı telefonlara sınırlı erişimin, yetişkinlerin refah düzeylerinde önemli iyileşmeler sağladığını gösteren araştırmalar da mevcut.
Ancak, ekran süresi katkıda bulunan bir faktör olsa bile, gençler arasında artan umutsuzluğun tek veya hatta başlıca nedeni olması pek olası değil. Araştırma, ücretli çalışma hayatı ile gençlerin daha kötü bir ruh sağlığına girdiğini işaret ediyor.
Ücretli çalışan gençler, işsiz veya çalışamayan gençlere göre daha iyi ruh sağlığına sahip olma eğiliminde olsa da, genç çalışanlar arasında umutsuzluk arttıkça bu fark son zamanlarda kapanıyor.
Anlattığımız değişikliklerin nedenleri henüz tam olarak anlaşılmamış olsa da, politikacıların gençler arasındaki umutsuzluk sorununu herhangi bir refah stratejisinin merkezine yerleştirmeleri, artan umutsuzluğu azaltabilmek adına doğru karar olabilir.
Derleyen: Damla Şayan
