DeepSeek Nedir ve Neden Konuşuluyor?

Çin merkezli DeepSeek, son dönemde küresel teknoloji gündeminin en çok konuşulan isimlerinden biri haline geldi. Yapay zekâ (YZ) destekli chatbot uygulaması, Apple App Store ve Google Play’de üst sıralara çıkarak kısa sürede viral oldu. Uygulamanın popülaritesi, sadece teknoloji dünyasını değil, aynı zamanda finans piyasalarını ve uluslararası YZ rekabetini de etkiliyor.

DeepSeek, hesaplama açısından verimli yöntemlerle geliştirilmiş yapay zekâ modelleri kullanıyor. Bu modeller, hem metin hem de görsel analiz yapabilen ve kullanıcıya farklı görevlerde destek sağlayan genel amaçlı sistemler olarak öne çıkıyor. ABD’li analistler ve teknoloji uzmanları, DeepSeek’in bu hızlı yükselişini, Amerikan yapay zekâ üstünlüğünün sürdürülebilirliği ve YZ çiplerine olan talebin devam edip etmeyeceği açısından yakından izliyor.

DeepSeek’in geliştirdiği modeller, rakiplerine kıyasla daha düşük maliyetle çalışabiliyor ve çeşitli benchmark testlerinde yüksek performans sergiliyor. Ayrıca şirket, yapay zekâ araştırmalarını finansal yatırımlarından bağımsız olarak yürüterek teknolojik yenilikler yaratmayı hedefliyor. Bu yaklaşım, Çinli girişimin hem iç piyasada hem de uluslararası alanda dikkat çekmesini sağladı.

DeepSeek’in Kökenleri: Yatırım Dünyasından YZ’ye

DeepSeek, Çin’in önde gelen bir nicel hedge fonu olan High-Flyer Capital Management tarafından destekleniyor. Bu fon, ticari kararlarını yapay zekâ ile destekleyen algoritmalar üzerinden yürütüyor.

Kurucusu Liang Wenfeng, Zhejiang Üniversitesi öğrencisiyken ticaretle ilgilenmeye başlamış ve 2015 yılında High-Flyer’ı kurmuş. 2019’da hedge fon olarak faaliyetlerini sürdüren High-Flyer, 2023 yılında DeepSeek’i araştırma laboratuvarı olarak hayata geçirdi. Bu laboratuvar, finansal işlerden bağımsız olarak yapay zekâ araçları geliştirmeye odaklandı ve kısa süre içinde ayrı bir şirket haline geldi.

Laboratuvarın ilk gününden itibaren DeepSeek, model eğitimi için kendi veri merkezi kümelerini kurdu. Ancak ABD’nin teknoloji ihracat yasakları Çinli firmaları da etkiledi. DeepSeek, daha yeni modellerinden birini eğitirken ABD’deki şirketlere sunulan daha güçlü H100 yerine H800 çiplerini kullanmak zorunda kaldı.

DeepSeek’in teknik ekibi, genç araştırmacılardan oluşuyor. Şirket, Çin’in önde gelen üniversitelerinden doktora seviyesinde YZ araştırmacıları işe alıyor. Ayrıca, farklı alanlarda uzman kişiler de yapay zekânın çeşitli konuları daha iyi anlamasına yardımcı olmak için ekibe katılıyor.

DeepSeek’in Modelleri: R1 ve V3

DeepSeek, Kasım 2023’te DeepSeek Coder, DeepSeek LLM ve DeepSeek Chat modellerini tanıttı. Ancak asıl dikkat çeken, bir sonraki nesil DeepSeek-V2 ailesi oldu. Bu genel amaçlı metin ve görsel analiz sistemi, o dönemdeki benzer modellere göre hem daha uygun maliyetli hem de performans açısından başarılıydı.

V3 modeli, Aralık 2024’te piyasaya sürüldü ve DeepSeek’in ününü daha da artırdı. İç testlere göre DeepSeek V3, Meta’nın Llama modeli ve OpenAI’nin API üzerinden erişilebilen GPT-4o modeli gibi açık veya kapalı modelleri geride bıraktı.

R1 “reasoning” modeli, mantıksal akıl yürütme yeteneğine sahip. Ocak ayında piyasaya sürülen bu model, fizik, matematik ve bilim gibi alanlarda oldukça güvenilir sonuçlar veriyor. Diğer modellerin aksine, R1 kendi yanıtlarını doğrulama kapasitesine sahip, bu da hata payını azaltıyor.

Uluslararası Kısıtlamalar ve Çin’in Etkisi

DeepSeek’in Çin’de geliştirilmiş olması, bazı uluslararası sınırlamalara yol açıyor. Çin’in internet düzenleyicileri, bu modellerin “temel sosyalist değerleri” yansıtmasını zorunlu kılıyor. Örneğin, chatbot uygulamasında R1, Tiananmen Meydanı veya Tayvan’ın özerkliği gibi konularda yanıt vermiyor.

Mart ayında DeepSeek 16,5 milyon ziyaretçiyi geçti. Benzer platformlarla kıyaslandığında, ChatGPT hâlen haftalık 500 milyon aktif kullanıcıyla önde. Mayıs ayında R1 modeli, geliştirici platformu Hugging Face üzerinden güncellendi. Eylül ayında ise V3.2-exp isimli deneysel model tanıtıldı; bu model uzun bağlam işlemlerinde daha düşük maliyetle çalışabiliyor.

DeepSeek’in İş Modeli: Ücretsiz ve Etkileyici

DeepSeek’in iş modeli net olarak açıklanmasa da ürünlerini piyasa değerinin altında fiyatlandırıyor veya ücretsiz sunuyor. Şirket yatırımcı parası almıyor olsa da, verimlilik yenilikleri sayesinde maliyet rekabetinde öne çıkıyor.

Geliştiriciler, Hugging Face üzerinde DeepSeek modellerinden türetilmiş 500’den fazla model oluşturdu ve toplamda 2,5 milyon kez indirildi. DeepSeek’in başarısı, Nvidia hisselerinin Ocak ayında %18 düşmesine ve OpenAI CEO’su Sam Altman’dan tepki almasına yol açtı.

ABD ve Dünyadaki Tepkiler

Microsoft, DeepSeek’i Azure AI Foundry hizmetine dahil etti. Meta CEO’su Mark Zuckerberg, YZ altyapısına yapılan harcamaların stratejik bir avantaj olduğunu belirtti. Öte yandan, bazı ülkeler ve şirketler DeepSeek’i yasakladı; Güney Kore ve New York eyaleti, hükümet cihazlarında kullanımını kısıtladı.

ABD hükümeti, yabancı yapay zekânın potansiyel etkilerini göz önüne alarak DeepSeek’in devlet cihazlarında kullanılmasını yasaklamayı planlıyor. Microsoft’un başkan yardımcısı Brad Smith, çalışanların DeepSeek’i veri güvenliği ve propaganda endişeleri nedeniyle kullanamayacağını belirtti.

DeepSeek’in Geleceği

DeepSeek, yeni modeller geliştirmeye devam ediyor. V3.2-exp ve diğer geliştirmeler, düşük maliyetli ve yüksek verimli yapay zekâ çözümleri sunuyor. Çin’in YZ alanındaki gücü ve küresel etkisi, DeepSeek’in başarısıyla daha da pekişiyor.

ABD ve Avrupa’daki yasaklara rağmen, DeepSeek’in verimli ve kullanıcı dostu çözümleri dünya çapında ilgi görüyor. Bu gelişmeler, yapay zekâ rekabetinde yeni bir dönemin başladığını ve Çin’in liderliğini pekiştirdiğini gösteriyor.

Kaynak:

TechCrunch. (2025, 29 Eylül). DeepSeek: Everything you need to know about the AI chatbot app. Erişim adresi: https://techcrunch.com/2025/09/29/deepseek-everything-you-need-to-know-about-the-ai-chatbot-app/

Derleyen: Eda Azap Öztemel