Bilim insanları, Dünya’nın manyetik alanında daha önce yalnızca Güneş yakınlarında görüldüğü düşünülen sıra dışı bir plazma yapısı keşfederek uzay havasını anlama biçimimizi değiştirebilecek önemli bir bulguya imza attı.
Detaylar haberimizde…
Sadece Güneş yakınlarında var olduğu düşünülen garip bir fenomen, Dünya’nın manyetik alanında ilk kez tespit edildi. Bu keşif, bilim insanlarının jeomanyetik fırtınaların etkisini daha doğru tahmin etmelerine yardımcı olabilir.
Zikzak Yapının Sırrı
New Hampshire Üniversitesi’nden fizikçiler Emily McDougall ve Matthew Argall, Dünya’nın manyetik alanına yakalanan plazmada beklenmedik yapılar tespit etti. Plazma, orijinal konumuna geri dönmeden önce yavaşça dönüyormuş gibi görünüyordu ve bu da manyetik dönüşler adı verilen zikzak biçimli kıvrımlar oluşturuyordu.
Bu dönüşler daha önce Dünya’nın manyetik alanında görülmemiş olsa da, Güneş’ten sürekli olarak fışkıran plazmada görülen yapıları andırıyor. Ve ikisinin bağlantılı olabileceği ortaya çıktı.
Daha yakından incelendiğinde, ekip Dünya’nın manyetik alanına yakalanan plazmanın tamamının gezegenimizden olmadığını, bir kısmının Güneş’ten geldiğini ve yerel kaynaklı yüklü parçacıklarla karıştığını buldu. Bu etkileşim, manyetik alanın kırılıp yeniden birleşerek karakteristik zikzakları oluşturmasına neden oldu.
Güneş’i inceleyen uzay araçları onlarca yıldır dönüş sinyalleri veriyor. Kökenlerini açıklayan birkaç rakip teori olsa da, görünüşe göre iki farklı manyetik alan çizgisinin etkileşime girmesiyle oluşuyorlar.
Açık alan çizgileri doğrudan Güneş’ten uzağa doğru yönelir, uzaya doğru akar ve güneş rüzgarı dediğimiz plazmayı taşır. Kapalı alan çizgileri ise nispeten kısa bir mesafe boyunca dışarı doğru hareket eder, ardından yön değiştirerek Güneş’e doğru kıvrılır.
Kapalı manyetik alan kümelerinin yakınında açık alan çizgileri oluştuğunda, bunlar birbirinden ayrılıp tekrar birleşebilir. Kapalı bir döngünün dış kenarındaki plazma, Güneş’e doğru çekilir ve ardından açık alan çizgilerine yönlendirilerek uzaya taşınır. Bu S şeklindeki dalgadaki çizgiler arasındaki etkileşimler, alan çizgilerini ‘kıvıran’ enerji patlamaları açığa çıkarır; bu bir viraj.
McDougall ve Argall, NASA’nın Manyetosferik Çok Ölçekli görevinden elde edilen verileri analiz ederken Dünya’nın manyetik alanında benzer bir yapının izlerini tespit ettiler. Bu durumda, açık alan çizgileri, Güneş’ten gelen ve Dünya’nın etrafında dönen kapalı alan çizgileriyle etkileşime giren çizgiler.
Araştırmacılar, “Bu keşif, plazmanın farklı bölgeleri arasındaki sınırda benzer bozulmaların nasıl oluşabileceğine dair yeni ipuçları sağlıyor ve bu da, uzay aracını doğrudan bu aşırı koşullara göndermeye gerek kalmadan Güneş’in dış katmanlarındaki ilgili olayların gelecekte incelenmesine olanak sağlıyor.” diye yazıyor.
Derleyen: Damla Şayan
