[PazarEki] serimizin ilk bölümünde, internetin “içerik karşılığı trafik” sözleşmesinin otuz yılda nasıl kurulup bozulduğunu anlatmıştık. Bu bölümde işin ekonomisine iniyoruz: Okur siteye uğramayınca tam olarak ne kayboluyor — ve bu kayıp neden yalnızca yayıncıların sorunu değil?

Sıfır tıklama ekonomisinin özü tek cümleyle anlatılabilir: İçeriğiniz yapay zekânın cevabına kaynaklık ediyor ama okur size gelmiyor. Yayıncı açısından bu, vitrini herkesin gördüğü ama kapısından kimsenin girmediği bir dükkân işletmek gibi. Emek sizin, malzeme sizin; kasadaki gelir ise başkasının.

Dijital yayıncılıkta gelirin üç ana kaynağı var: reklam, abonelik ve içerik satışı. Üçü de tek bir hammaddeye dayanıyor — ziyaretçi. Reklam gösterimi ziyaretçiyle sayılıyor, abone ziyaretçiler arasından kazanılıyor, satış ziyaretçiye yapılıyor. Arama trafiği kesildiğinde bu üç musluk birden kısılıyor. Dünya genelinde yayıncıların yapay zekâ özetlerinin yaygınlaşmasından bu yana bildirdiği trafik düşüşleri, tablonun teorik olmadığını gösteriyor.