5 Nisan 2025’de ABD, Çin ile olan ticareti ilişkisinde tehlikeli bir hamle yaptı. ABD, yıllardır Çin’den gelen ürünlere yönelik gümrük vergisini artırıyordu. Ancak son artış, tarihe geçecek cinsten oldu. Trump yönetimi, Çin’den gelen birçok ürünün gümrük vergilerini %125’e kadar çıkardı. Hatta bazı kaynaklara göre bu oran, %145’e kadar ulaşabiliyor.

Çin hükümeti bu orantısız vergi oranını iyi karşılamadı. ABD kadar olmasa da Çin de ABD’ye yönelik vergileri artırdı. Yeni verginin ardından ABD, birçok ABD’li teknoloji şirketinin çıkarına olacak şekilde “teknolojik ürünleri” yeni vergiden muaf tuttu. Çin, bu hamleyi doğru ancak yetersiz buldu.

Çinli Ürünler, Yüzde 245 Vergiye Maruz Kalabilir

15 Nisan’da ise Beyaz Saray, bir bilgi notuyla “yeni gelen vergilerin yüzde 145’e değil, yüzde 245’e kadar çıkabileceğini” açıkladı. Yüzde 245 oranı; bazı Çinli ürünlerde vergilerin üst üste gelmesi durumundaki toplam vergi tutarını, yani ulaşılabilecek vergiyi ifade ediyor. Dolayısıyla ikinci bir vergi artışı anlamına gelmiyor.

“Vergiler Çin’in misillemelerinin sonucudur”

Beyaz Saray’ın gümrük verileri hakkında yayımladığı bilgi notu şu şekilde ifadelere yer veriyor: 

“Çin, misilleme eylemlerinin bir sonucu olarak Amerika Birleşik Devletleri’ne ithalatta %245’e varan bir tarife ile karşı karşıyadır” ifadesi yer alıyor. “Buna %125 karşılıklı tarife, fentanil krizini ele almak için %20 tarife ve belirli mallar için %7,5 ile %100 arasında 301. Bölüm tarifeleri dahildir.”

Yüzde 245 oranı nereden geliyor?

Yüzde 245 vergi oranı, birkaç vergi kategorisinin üst üste geldiği durumda ortaya çıkıyor. Bu orana maruz kalacak bir ürün olarak Çin menşeili bir elektrikli aracı örnek verebiliriz. Bu değerler ve hesaplamalar yüzeysel olup yüksek vergiye maruz kalabilecek örnek bir ürünü temsil ediyor.

• ABD, Çin’den gelen elektrikli araçlara yüzde 145’e kadar vergi koydu.
  Vergi: %145.
• Bu elektrikli araç için ayrı lityum bataryalar ithal edilebilir, lityum bataryalar yüzde 50’ye kadar vergilendiriliyor.
  Vergi: %195
• Araç için çelik ve alüminyum parçalar ithal edilirse, bu parçalar yüzde 50’ye kadar vergilendirildiği için oran katlanır.
  Toplam Vergi: %245.
  

Çin bu duruma ne diyor?

Çin Dışişleri Bakanlığı, Beyaz Saray’ın Çin ihracatına yüzde 245’e varan gümrük vergileri uygulanacağını öne sürmesinin ardından açıklamada bulundu. Bakanlık, ABD Başkanı Donald Trump’ın “gümrük vergisi rakam oyununa” aldırış etmeyeceğini söyledi.

Derleyen: Ömer Kağan Selen