• ABD Savunma Bakan Yardımcısı Kathleen Hicks, ABD ordusunun binlerce otonom silah sistemini önümüzdeki 2 yıl içinde kullanmaya başlayacağını duyurdu.
• “Replicator” adlı girişim, uygun fiyatlı yüksek hacimli sistemler üretmek için savunma ve teknoloji şirketleriyle iş birliği yapacak.
• Çin’in artan askeri gücüne karşı bu adım atılıyor; ancak otonom sistemlerin etik kullanımı ve uluslararası hukuk kurallarına uyumu tartışma konusu oluşturuyor.

ABD Savunma Bakan Yardımcısı Kathleen Hicks yaptığı açıklamada, ABD ordusunun Çin’in artan gücüne karşı koymak amacıyla önümüzdeki iki yıl içinde binlerce otonom silah sistemini kullanmaya başlamayı planladıklarını duyurdu.

Replicator adı verilen girişim, ordunun tüm branşları için yüksek hacimli, uygun fiyatlı sistemler üretmek amacıyla savunma ve diğer teknoloji şirketleriyle birlikte çalışmayı amaçlıyor. Son on yılda askeri amaçlara yönelik gelişmiş robotik sistemlerde önemli gelişmeler yaşandı.

Son zamanlarda odak noktası, bunların savaşta en iyi şekilde nasıl kullanılacağını denemeye yöneldi. Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı, teknolojinin gerçek dünyada kullanıma hazır olduğunu gösterdi.

Robotlar her yerde

Hicks konuşmasında, savaşların nasıl yürütüldüğünü değiştirmeye yönelik acil ihtiyaçtan bahsetti. Pentagon, yeni Replicator programının önümüzdeki 18 ilâ 24 ay içinde birden fazla alanda, binlerce ölçekte atfedilebilir otonom sistemleri sahaya çıkaracağını ilan etti.

Robot misyonu

ABD ordusu için Rusya akut bir tehdit ama Çin, askeri yeteneklerinin karşılaştırılacağı bir ülke konumunda.

Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun kütle açısından önemli bir avantaja sahip olduğu görülüyor. Daha fazla insanı, daha fazla tankı, daha fazla gemisi, daha fazla füzesi vb. teçhizatı var. ABD, daha kaliteli ekipmanlara sahip olabilir ama Çin, insan sayısı açısından daha avantajlı.

Replicator programı, hızlı bir şekilde binlerce “atfedilebilir otonom sistem” oluşturarak ABD’ye gelecekteki büyük savaşları kazanmak için gerekli olduğu düşünülen gücü verecek.

Cesur yeni bir dünya mı?

Otonom sistemlerle ilgili en büyük endişelerden biri, bunların kullanımının silahlı çatışma yasalarına uygun olup olmayacağı.

İyimserler; robotların kurallara uyacak şekilde dikkatlice programlanabileceğini, savaş esnasında ve karmaşasında insanlardan daha iyi kurallara uyacaklarını savunuyor.

Kötümserler, tüm durumların öngörülemeyeceğini ve robotların yaşananları yanlış anlayıp, saldırmamaları gerektiğinde saldırabileceklerini belirterek iyimserlere karşı çıkıyorlar.

Hicks konuşmasında “Yapay zekâ ve otonom sistemlere karşı sorumlu ve etik bir yaklaşım.” sözü verdi. Bu da hedefleri vurabilen herhangi bir sistemin bunu yapmak için yine de bir insandan resmi izin alması gerekeceğini gösteriyor.

Küresel bir değişim

ABD, çok sayıda otonom sistemi sahaya süren ilk ülke olabilir, ancak diğer ülkeler de onu yakından takip edecek. Hem yapay zekâ hem de savaş uçağı üretiminde büyük güce sahip olan Çin, adaylardan birisi.

Ancak otonom askeri insansız hava araçlarının arkasındaki teknolojinin çoğu sivil amaçlar için geliştirildiğinden yaygın olarak bulunabiliyor ve nispeten ucuz. Otonom askeri sistemleri, sadece büyük güçlerin değil; aynı zamanda birçok orta ve küçük güçlerin de sahaya sürmesi muhtemel

Diğerlerinin yanı sıra, Libya ve İsrail’in otonom silahlar konuşlandırdığı ve Türk yapımı insansız hava araçlarının Rus – Ukrayna savaşında önemli bir yere sahip olduğu bildirildi.

Derleyen: Merve Nur Sözen