ABD Yüksek Mahkemesi, Teksas’ta porno web sitelerinin yaş doğrulamasını zorunlu kılan yasayı 6-3 çoğunlukla onadı. Karar, çevrimiçi ifade özgürlüğü ve kullanıcı gizliliği konusunda eleştirilere yol açtı.
Detaylar haberimizde…
Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi, çevrimiçi ifade özgürlüğü üzerinde geniş kapsamlı etkileri olabilecek bir Teksas yasasını onayladı. Mahkeme, yetişkin içeriğe ev sahipliği yapan web sitelerinin yaş doğrulamasını zorunlu kılan Teksas yasası HB 1181’i 6’ya 3’lük bir kararla onayladığını bildirdi.
Yasal Sürecin Arka Planı
Yetişkin endüstrisini temsil eden kar amacı gütmeyen kuruluş Free Speech Coalition (Özgür Konuşma Koalisyonu), bu yasayı incelemesi için Nisan 2024’te Yüksek Mahkeme’ye başvurmuştu. Teksas, son yıllarda pornografi web sitelerini hedef alan yaş doğrulama yasalarını çıkaran birçok eyaletten biriydi. Pornhub gibi platformlar, benzer yasalar nedeniyle 17 eyaletten çekildi.
Yasanın Kapsamı ve Uygulama Detayları
HB 1181 yasası, içeriğinin en az “üçte biri” “küçükler için zararlı materyal” içeren web sitelerinin yaş sınırlaması uygulamalarını zorunlu kılıyor. Yaş doğrulama, siteleri ziyaret eden tüm kullanıcılar için geçerli olacak. Bu zorunluluk, yalnızca yetişkin içeriğe sahip bölümleri değil, web sitesinin tamamını kapsıyor.
Eleştiriler: İfade Özgürlüğü ve Gizlilik Endişeleri
Siyasi yelpazenin dört bir yanındaki eleştirmenler, HB 1181’in Birinci Anayasa Değişikliği ve çevrimiçi gizlilik açısından endişe verici sonuçları olduğuna dikkat çekiyor. Elektronik Sınır Vakfı (EFF), hem doğru hem de kullanıcı gizliliğine saygılı hiçbir yaş doğrulama yönteminin mevcut olmadığını belirtiyor. EFF’e göre, yüz yüze kimlik göstermenin aksine, çevrimiçi doğrulama veri saklamayı gerektiriyor.
Yasanın bir başka endişe konusu ise, uzmanların yaş sınırlaması uygulamalarını büyük ölçüde etkisiz kabul etmesidir. Eleştirmenler, VPN’lere aşina olmayan gençlerin bile bu tür araçları kolayca öğrenebileceğini savunuyor.
ABD Yüksek Mahkeme’sinin Kararı ve Karşı Oy Gerekçeleri
Bugünkü karardan önce, Yüksek Mahkeme daha önce çevrimiçi içeriğe yaş sınırlaması getirme girişimlerini reddetmişti. 1997’de, özellikle Birinci Anayasa Değişikliği haklarıyla ilgili endişeler nedeniyle Reno – American Civil Liberties Union davasını reddetmişti. ABD hukukuna göre, yetişkin içeriği korunan konuşma kapsamında değerlendirilmektedir.
Yargıç Elena Kagan, karşı oy gerekçesinde eleştirmenlerin endişelerini özetledi. (Yargıçlar Sotomayor ve Jackson da ona katıldı.) Kagan, “Yetişkinlerin, bir Eyaletin çocuklar için yasaklayabileceği aynı konuşmayı görme anayasal hakkı vardır,” diye yazdı. “Ve yetişkinlerin ve çocukların hermetik olarak kapalı kutularda yaşamadığı bir gerçektir – ve aynı zamanda hukukun da bir gerçeğidir. Çocukların ‘çocuklar için müstehcen’ konuşmalara erişimini engellerken, Eyaletler bazen yetişkinlerin de bunu görmesini engelleyen önlemler alır – oysa yetişkinler için bu, anayasal olarak korunan bir ifadedir.”
Geniş Kapsamlı Sonuçlar ve ‘Kaygan Zemin’ Tartışması
Kararla ilgili bir diğer endişe ise “kaygan zemin” faktörüdür. Bugünkü karar sadece kendi başına bir etki yaratmakla kalmıyor, aynı zamanda diğer eyaletleri de benzer yasalar hakkındaki eleştirilerden koruyabilir. Bu durum, yasaların sınırları zorlamaya devam etmesi ve “Overton penceresini” giderek daha otokratik yönlere kaydırması anlamına da gelebilir. Örneğin, aşırı sağcı Project 2025 gündeminin başkanlık planı, pornografiyi tamamen yasaklamayı bile önermektedir. Hatta bunu üreten ve dağıtanların hapse atılmasını ve cinsel suçlu olarak kaydolmaya zorlanmasını teklif etmektedir.
Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU), Cuma günkü kararı sert bir dille eleştirdi. ACLU ulusal hukuk direktörü Cecillia Wang, yaptığı açıklamada, “Yüksek Mahkeme, reşit olmayanların yararına olduğu iddia edilen kapsamlı yasaların, yetişkinlerin Birinci Anayasa Değişikliği ile korunan materyallere erişimini sınırlamamasını sağlayan onlarca yıllık yerleşik emsallerden saptı,” diye yazdı. “Söz konusu Teksas yasası, katı incelemenin neden gerekli olduğunu gösteriyor. Yasama, çocukları cinsel içerikli materyallerden koruduğunu iddia ediyor, ancak yasa onların erişimini engellemek için pek bir şey yapmayacak ve bunun yerine yetişkinleri Birinci Anayasa Değişikliği ile korunan büyük miktarda içeriği görmekten caydıracak.”
Derleyen: Enis Yabar
