19 Kasım 2026, Perşembe

ABD’nin Yeni Yapay Zekâ Çipi Kuralı Yürürlüğe Giriyor: TSMC Uyacak, Çin Tepkili

ABD’nin, Çinli şirketlerin yurt dışındaki veri merkezleri üzerinden gelişmiş yapay zekâ çiplerine erişimini kesmeyi amaçlayan yeni ihracat kuralı yürürlüğe giriyor. Dünyanın en büyük çip üreticisi TSMC kurala uyacağını açıkladı; Pekin ise karşı önlem alma sinyali verdi.

Görsel: IEEE Spectrum
Görsel: IEEE Spectrum

Yapay zekâ çipleri üzerindeki ABD denetimlerinde yeni bir dönem başlıyor. Washington’ın “uzaktan erişim açığı” olarak tanımladığı boşluğu kapatan kural, yalnızca Nvidia gibi çip tasarımcılarını değil, TSMC ve Samsung gibi üreticileri de doğrudan etkiliyor. Akıllı telefonlardan bulut hizmetlerine kadar pek çok ürünün arkasındaki tedarik zinciri yeniden şekillenebilir.

Kural neyi değiştiriyor?

ABD Ticaret Bakanlığı’na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), geçici nihai kuralı 16 Kasım’da duyurdu; kuralın 19 Kasım’da resmî gazete niteliğindeki Federal Register’da yayımlanması bekleniyor. Amaç, Çinli şirketlerin ihracat yasaklarını üçüncü ülkelerdeki veri merkezlerinden işlem gücü kiralayarak aşmasını önlemek. Hukuk firması Nixon Peabody’nin aktardığına göre ihracatçılar, gelişmiş çiplerin merkezi Çin’de, Makao’da veya ABD’nin riskli saydığı diğer ülkelerde bulunan şirketlere büyük ölçekli işlem gücü sağlayacak bir tesise gittiğini biliyorsa lisans almak zorunda. Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland ve Brezilya da çiplerin el değiştirerek Çin’e ulaşabileceği ülkeler olarak lisans şartı kapsamına alındı. Kural, Biden döneminden kalan Yapay Zekâ Yayılım Kuralı’nı da resmen kaldırıyor.

TSMC, Samsung ve çip üreticilerini ne bekliyor?

Yeni düzenleme fason üreticileri, yani başka şirketlerin tasarladığı çipleri üreten firmaları da hedef alıyor. Çip üreticileri ile montaj ve test hizmeti veren şirketler, “onaylı” ya da “yetkili” statüsü olmayan tasarımcılar için üretilen gelişmiş çipleri sevk etmek için artık lisans almak zorunda. TrendForce’un Tayvan basınına dayandırdığı habere göre TSMC kuralı incelediğini ve yürürlükteki tüm yasalara uyacağını açıkladı. Tayvanlı TechNews ise TSMC, Samsung, ASE ve Amkor’un müşterilerini daha sıkı denetlemek zorunda kalabileceğini, bunun da Çinli tasarımcıların siparişlerini geciktirebileceğini yazdı. Duyurunun ardından TSMC ve Samsung hisseleri değer kaybetti. Hukukçular, tasarımcılara onaylı statü için 31 Aralık 2026’dan önce başvurmalarını öneriyor.

Çin ve Güneydoğu Asya nasıl tepki verdi?

Çin Ticaret Bakanlığı, düzenlemeye kesinlikle karşı olduğunu açıkladı. Reuters’ın aktardığına göre bakanlık, ABD’nin kuralda ısrar etmesi hâlinde egemenliğini, güvenliğini ve ekonomik çıkarlarını korumak için karşı önlem alacağını duyurdu. Sözcü, kısıtlamaların uluslararası ticaret kurallarını ihlal ettiğini ve küresel yarı iletken tedarik zincirini tehdit ettiğini savundu. Reuters’a göre kural özellikle Çinli firmaların yapay zekâ modellerini eğitmek için kullandığı Tayland ve Malezya’daki veri merkezlerini hedefliyor. Tayland’daki yetkililer de kuralın ülkenin veri merkezi yatırımlarını tehdit edebileceği uyarısında bulundu. TrendForce, Washington ile Pekin’in kurallar üzerinde müzakereye oturabileceğini belirterek nihai etkinin henüz belirsiz olduğunu not ediyor. Kuralla ilgili görüşler 19 Ocak 2027’ye kadar sunulabilecek.

Günde sadece 1 TL'ye abone olarak tüm içeriklerimize sınırsız erişebilir ve bağımsız haberciliğe destek olabilirsiniz! Hemen Abone Ol

İlgili Haberler

Donanım →
Ücretsiz üye olunAyda 3 özel içerik, kredi kartı gerekmez
ÜYE OL