Alaska Mahkemeleri, yargı süreçlerini kolaylaştırmak için geliştirdiği AI chatbot’un yanlış bilgi vermesi üzerine sistemi kapattı. Kullanıcılara hatalı hukuki tavsiye veren bot, adalet sisteminde yapay zeka kullanımının risklerini bir kez daha ortaya koydu; uzmanlar, “AI’nin hukukta yeri yok” diyor.
Detaylar haberimizde…
AI Chatbot’un Geliştirilmesi ve Amacı
Alaska Mahkeme Sistemi, vatandaşların hukuki süreçlere erişimini artırmak için bir AI chatbot geliştirdi. NBC News’in haberine göre, bot, boşanma, velayet ve küçük dava prosedürleri gibi konularda kullanıcılara rehberlik etmek üzere tasarlandı. Sistem, OpenAI’ın GPT modellerine dayanıyordu ve mahkeme web sitesine entegre edilmişti.
Proje, yargı yükünü azaltmayı ve avukatsız vatandaşlara (pro se litigants) destek sağlamayı hedefliyordu. Alaska, ABD’de avukat erişiminin en zor eyaletlerinden biri; nüfusun büyük kısmı kırsalda yaşıyor. Bot, “sık sorulan sorular”ı yanıtlayarak mahkeme personelinin işini hafifletmeyi vaat ediyordu.
Ancak lansmandan kısa süre sonra sorunlar ortaya çıktı. Kullanıcılar, botun yanlış bilgi verdiğini rapor etti; örneğin, dava açma süreleri veya belge gereklilikleri hakkında hatalı yönlendirmeler yaptı.
Botun Verdiği Hatalı Bilgiler ve Kapatılma Kararı
Bot, bazı kullanıcılara “dava açmak için avukat gerekmez” diye doğru bilgi verse de, prosedür detaylarında yanlışlar yaptı. Bir kullanıcı, velayet davasında “çocuğun ifadesi zorunlu değil” yanıtı aldı; oysa Alaska yasalarına göre belirli yaşta çocuklar dinlenebiliyor. Başka bir örnekte, boşanma formlarının yanlış linkleri verildi.
Alaska Mahkeme Sistemi Yönetimi, şikayetler üzerine botu inceledi ve hataları doğruladı. Sistem, Aralık 2025’te tamamen kapatıldı. Mahkeme sözcüsü, “AI’nin hukuki tavsiye verme yetkisi yok; botun yanıtları denetimsizdi” dedi. Kapatma kararı, “kamu güvenini koruma” gerekçesiyle alındı.
AI’nin Hukuk Sistemindeki Riskleri
Bu olay, AI’nin adalet sistemindeki kullanımının tehlikelerini gösteriyor. Uzmanlar, AI’nin “halüsinasyon” (yanlış bilgi üretme) sorununu vurguluyor. Harvard Hukuk Fakültesi’nden Prof. Jonathan Zittrain, “AI, hukuki metinleri yorumlayabilir ama bağlamı anlayamaz; hatalar ciddi sonuçlar doğurur” diyor.
ABD’de benzer girişimler var: Bazı eyaletler AI ile dava özeti üretiyor. Ancak Alaska vakası, denetimsiz AI’nin risklerini ortaya koydu. Amerikan Barosu Derneği, “AI hukuki tavsiye veremez” uyarısı yapıyor.
Küresel ve Türkiye’de Benzer Tartışmalar
Dünya genelinde AI hukukta yaygınlaşıyor: İngiltere’de AI yargıç asistanı test ediliyor; Çin’de dava tahmin modelleri kullanılıyor. Ancak hatalar (yanlış ceza önerisi gibi) eleştiri getiriyor.
Türkiye’de UYAP sistemi dijitalleşti; ancak AI entegrasyonu sınırlı. Adalet Bakanlığı, 2025’te AI pilotları planlıyor. Uzmanlar, Alaska örneğini hatırlatarak “insan denetimi şart” diyor. KVKK kapsamında AI’nin kişisel verileri işlemesi riskli.
Bir kadın ChatGPT’yi Avukat Olarak Kullanarak Mahkemeyi Kazanmıştı
Kaliforniya’da yaşayan bir kadın, ChatGPT de dahil olmak üzere yapay zeka araçlarını kullanarak tahliye ihbarnamesini iptal etmeyi başardı ve yapay zeka avukatı ile on binlerce dolarlık cezadan kurtulmuştu.
Lynn White kira ödemelerinde gecikme yaşadı ve tahliye ihbarnamesi aldıktan sonra jüri duruşmasını kaybetti. Yerel bir kiracı savunuculuğu ağıyla çalışmaya devam etmek yerine, mahkemede kendini temsil etmek için ChatGPT ve yapay zeka arama platformu Perplexity’ye başvurdu. Sohbet robotu, hâkimin White hakkındaki usul kararlarındaki olası hataları tespit etti, ona hangi adımları atması gerektiğini bildirdi ve mahkemeye yanıtlar hazırladı. Rapor sunucusuna, “Yapay zekanın davamdaki faydasını yeterince vurgulayamam. Yapay zeka olmadan bu temyizi asla, asla, asla kazanamazdım.” dedi.
ChatGPT Kullandığı İçin Kovulan Avukat, Yapay Zekâ Araçlarıyla Mesleğine Davam Ediyor
Öte yandan geçtiğimiz yıllarda bir dava dosyası hazırlamak için yapay zekâ kullanan Avukat Zachariah Crabill, işten kovulmasının ardından yapay zekâ aracılığıyla hukuk hizmetleri sunan kendi şirketini kurdu. Crabill gibi yapay zekâ kullanmakla suçlanan avukatların sayısı gün geçtikçe artıyor. ChatGPT gibi araçların hazırladıkları belgelerde sahte alıntılara yer verme gibi hatalara rağmen bazı hukukçular bu teknolojinin, hukukun geleceği olduğunu düşünüyorlar. Bir Goldman Sachs raporu, yapay zekanın ABD’deki yasal görevlerin %44’ünü otomatik hâle getirebileceği sonucuna vardı.
Sonuç: AI Adalette Yardımcı mı, Tehlike mi?
Alaska’nın AI chatbot skandalı, teknolojinin hukukta aceleyle kullanılmasının sonuçlarını gösteriyor. Bot, iyi niyetle geliştirildi ama hataları güveni zedeledi. AI, adalet sisteminde yardımcı olabilir; ancak insan denetimi olmadan riskli. Bu olay, AI etiği tartışmasını yeniden alevlendirdi.
