Araştırmacılar, donmuş kıtanın derinliklerine robotlar göndererek Antarktika’nın altında benzeri görülmemiş yakın çekim fotoğrafları elde ettiler. Araştırmanın nihai amacı ise iklim ve küresel ısınma modellerine daha incelikli veriler ekleyebilmek.
Antarktika’nın en büyük buz sahanlığının tabanındaki deniz suyuyla dolu dar bir yarığın yukarısında, uzaktan çalıştırılan araçlarla izlenilen Icefin su altı aracı kameraları, yarığı ani bir değişiklik gerçekleşirken yakaladı. Pürüzsüz, bulutlu meteorik buz duvarları aniden yeşile döndü ve doku olarak daha pürüzlü, tuzlu deniz buzuna geçiş yaptı.
Buz bilimciler, yakın çekim görüntülerini yakalamak için robotlar kullanıyorlar. Deniz seviyesinin incelenmesi ve iklim modellerinin iyileştirilmesi için de robot kullanmak iyi bir çözüm oluyor.
ABD ve Yeni Zelanda’dan araştırmacılar, donmuş platformu besleyen bir buz akıntısını keşfetmek için Ross buz sahanlığının kenarından yaklaşık 804 km uzaktaki iç kesimlere gittiler.
Araştırmacılar, sıra dışı olduğu İçin Kamb buz akışı üzerine çalıştılar. Nature Geoscience’ta yayımlanan, Icefin adlı bir robotla Kamb’ı inceleyen bir araştırmanın yazarı ve gezegen bilimci olan Justin Lawrance, buz akışının 150 yıldır pek hareket etmediğini söylüyor.
Buzu ve buzul altı okyanusu keşfetmek için Icefin’i bir sondaj deliğinden indiren Dr. Lawrance, “Bunu her zaman bir ters roket atış olarak düşünürüz.” diyor. Lawrance’ın başka bir proje hedefi ise bir gün Dünya dışındaki buzulları inceleyecek robotlar üretmek.
Icefin’de dört kamera, bir sonar haritalayıcı ve bir çözünmüş oksijen sensörü bulunuyor. Kutu şeklindeki sensör sıcaklığı ve tuzluluğu da ölçüyor. Dr Lawrance, “ Buz raflarının altında yüksek oksijen seviyeleri görürseniz, bu aslında eriyen buzullarla bağlantılıdır.” diyor.
Icefin sonunda yerin 2000 fit altına, Kamb buz akışının olduğu yere indiğinde en üstteki 230 fit derinliğindeki katmanın gevşek bir şekilde toplanmış kardan buzulun buza geçiş yaptığını tespit ediyor. Kalan 1700 fitlik buzul ise deniz seviyesinin altında çıkıyor.
Deniz buzu, buzul buzuyla karşılaştırıldığında daha yeşilimsi bir renk tonuna sahip. Lawrance beyazdan yeşil buza geçişin “aşırı soğuma ufku” olduğunu söylüyor. Okyanus sıcaklığının, basıncının ve tuzluluğunun en uygun donma koşullarını ürettiği yer de ayrıca burası.
Batı Antarktika’da Thawaites Buzulu’nun altında ise başka bir Icefin konuşlandırıldı. Robotlar, Dr. Lawrance’ın katkıda bulunduğu önceki çalışmada burada yüksek sıcaklıklar tespit etti. Bu yüksek sıcaklıklar, buzulları aşağıdan eriterek onları istikrarsızlaştırabilir.
Icefin, Thawaites’in göbeğinde dolaşıyor. Kamb’deki Icefin’in aksine buradaki Icefin aktif olarak hareket ediyor.
Dr. Lawrance, “Bütün bu araçlar, bize daha bütünsel bir resim sunmak için birlikte çalışıyor. Icefin robotunu gerçekten kimsenin gitmek istemediği ve de gidemediği yerler için tasarladık.” dedi.
Derleyen: Ceren Korkmaz
