• NASA’nın Artemis 3 görevi ile insanoğlu 1972’den bu yana ilk defa Ay’a seyahat edecek. 
• 2026 yılında gerçekleşmesi beklenen seyahat için 3 deney planlandı. Deneylerin odak noktası gezegenin süreçlerini anlamak ve Ay’da yaşam koşullarını incelemek olacak. 
• Henüz mürettebatı açıklanmayan keşifte beyaz olmayan bir astronotun ve kadın astronotun yer alması bekleniyor. Astronotlar 30 gün boyunca Ay çevresinde olacak.

İnsanoğlu, yarım yüzyılın ardından Ay’a yeniden ayak basacak. Bu defa astronotlar Ay’da bir sera kurmayı deneyecekler. 

NASA, 26 Mart salı günü yaptığı açıklamada 2026 yılında Artemis 3 görevinin gerçekleştirileceğini duyurdu. Artemis 3, Aralık 1972’deki Apollo 17’den bu yana Ay’a yapılacak ilk mürettebatlı görev olacak. NASA yönetici yardımcısı Pam Melroy görevin yeni ve cesur bir keşif çağını başlatacağını söyledi. 

NASA ayrıca Ay yüzeyinde gerçekleştirilecek üç deneyi de duyurdu. LEAF (Tarımsal Bitki Örtüsü Üzerinde Ay’ın Etkisi) adını taşıyan ilk görevde astronotlar Ay yüzeyine egzotik bitkiler bırakacak. LEAF, uzay radyasyonu ve kısmi yerçekiminde bitki fotosentezini ve büyümesini inceleyen ilk deney olacak. Bu deneyin sonuçları Ay’da ve ötesinde insan beslenmesi ve yaşam desteği için açıklayıcı veriler sunacak. 

2019 yılında Çin’in Chang’e 4 deneyi ile Ay’ın uzak tarafına gönderdiği pamuk tohumları birkaç gün içinde filizlenmişti. 

İlan edilen diğer iki deney, Ay Ortamı İzleme Kanalı (LEMS) ve Ay Dielektrik Analizörü (LDA) oldu. LEMS, iki yıl boyunca ay depremlerini inceleyecek bir otonom sismometre aracı. Bu görev kapsamında Ay’ın kabuğunun ve mantosunun yapısı karakterize edilecek. Deney ile Ay’ın oluşumu ve evrim modelleri hakkında yeni bilgiler toplanması planlandı. 

LDA, Ay’ın toz ve çakıldan oluşan üst tabakasının elektrik yayma yeteneğini ölçecek. Yetkililer LDA ile Ay’ın yeraltı yapısıyla ilgili önemli bilgiler almayı umuyor. Cihaz, Ay dönerken Güneş’in değişen açısının neden olduğu dielektrik değişiklikleri izleyecek ve olası don oluşumu ya da buz birikintilerini arayacak. Bulunacak su, gelecekte roket yakıtı olarak da kullanılabilir. 

Cihazların konum koordinatları tam olarak bilinmese de buz açısından zengin olan Ay’ın güney kutbuna yerleştirileceği öngörülüyor. 

Artemis 3 mürettebatı henüz açıklanmadı. NASA bu görev ile Ay’a ilk defa bir kadın astronotu ve beyaz olmayan bir astronotu indirmek istiyor. Orion kapsülü içinde Ay’a ulaşan dört kişilik ekipten iki astronotun SpaceX Starship ile Ay yüzeyine inmesi hedefleniyor. Astronotların 30 gün boyunca uzayda kalması bekleniyor. 

Görevlerin başarılı olması halinde uzmanlar önümüzdeki yıllarda Ay’a insan üssü kurmayı hedefliyor. 

Derleyen: Esame Ayşe Atalay