• Yılanlar, ölü taklidi yaparak kendilerini avcılardan koruyor.
• Bazı yılan türleri, bu stratejiyi uygularken dışkı yapma, dışkıyla kendilerini kirletme, kötü kokulu bir madde salgılama ve hatta ağızlarından kan gelmesi gibi etkileyici görsel efektler sergiliyorlar.
• Araştırmacılar, bu karmaşık davranışların yılanlara hayatta kalma avantajı sağladığını ve farklı savunma stratejilerinin bir araya getirilmesinin yılanlar için ek faydalar sağlayabileceğini belirtiyor.

Hayvanlar aleminde ölü taklidi yapmak yaygın bir savunma stratejisi ancak bazı yılanlar bunu aşırı seviyelere taşıyor. Hayatta kalmak için ölü taklidi yapmaya başvuran bazı yılanlar, örneğin zar yılanları (Natrix tessellata), sadece ağızları açık bir şekilde hareketsiz kalmakla kalmıyor aynı zamanda dışkılama, dışkıya bulaşma, kötü koku salgılama ve ağızdan kanama gibi büyük özel efektler de ekliyor. Bu yılanları inceleyen araştırmacılar, bu ayrıntılı performansın onların avcılardan daha çabuk kaçmasına yardımcı olduğunu ve hayatta kalma şanslarını artırdığını buldu.

Görünür ölüm veya tonik hareketsizlik olarak bilinen bu davranışın doğada yaygın olması, bir savunma mekanizması olarak etkili olduğunu düşündürüyor. Doğu domuz burunlu yılanları (Heterodon platirhinos) gibi bazı yılanlar, sırtüstü dönerek, sarsılarak, kusarak ve yırtıcıları uzaklaştıran kokular salgılayarak daha da ileri gidiyor.

Sırbistan’daki Belgrad Üniversitesinden zoolog Vukašin Bjelica ve Ana Golubović yaptıkları çalışmada bu savunma mekanizmalarının vahşi doğada nasıl çalıştığını anlamaya odaklandı. İkili Makedonya’daki bir adada zar yılanlarını gözlemledi ve ölüm gösterisine daha fazla yetenek katan yılanların ölüm numarası yapmak için daha az zaman harcadığını buldu. Bu da stratejik bir avantaja işaret ediyordu.

Vukašin Bjelica ve Ana Golubović “Sonuçlarımız, avcı-av etkileşimlerinin farklı aşamalarında yırtıcı karşıtı davranışların işlevsel entegrasyonunu vurguluyor ve yırtıcı hayvanların sıralı gösterimini incelemeye öncelik vermek için gelecekteki araştırmalara duyulan ihtiyacı vurguluyor.” ifadelerinde bulundu. Koku salma, ölüm numarası yapma ve otohemoraji gibi farklı savunma stratejilerini birleştirmenin, yılanlara ek faydalar sağladığını öne sürüyorlar.

Bu yola başvuran yılanların yaşam alanı Batı Avrupa, Kuzey Afrika, Orta Doğu, Orta Asya ve Batı Çin’i kapsıyor. Bu türler ayrıca sürüngenler, kuşlar ve memeliler de dâhil olmak üzere çok sayıda yırtıcı hayvan için lezzetli bir yılan olarak kabul ediliyor. Bjelica ve Golubović bu yılanın savunmasının vahşi doğada nasıl çalıştığını da bilmek istedi. İkili Makedonya’nın Golem Grad adasına doğru yola çıktı ve burada yılanlara doğal ortamlarında gizlice yaklaşmaya ve onları şaşırtmaya başladı.

Araştırmacılar 263 yılanı gözlemledi ve yılanları orta kısmından yakalayarak tepkilerini kaydetmeyi başardı. 124 yılan dışkılama yaparken 28 yılan ağızlarını kanatarak tepki gösterdi. Ve sadece ölüm numarası yapan yılanlarda otohemoraji görüldü.

Bu çalışma, yılanlardaki yırtıcı karşıtı davranışların karmaşık ve bütünleşik doğasına ışık tutuyor. Bu davranışların birlikte nasıl çalıştığını anlamak, hayvan savunma mekanizmalarına dair değerli bilgiler sağlıyor.

Derleyen: Eliz Canyurt