• Bilim insanları, uzun süredir kuram olarak incelenen uzay-zaman dalgalarına ilişkin bazı kanıtlar keşfetti.
• Bulgular, evrenin sürekli hareket halinde olduğunu ve yerçekiminden kaynaklanan etkileşimlerin uzay ve zamanda dalgalanmalara neden olduğunu gösteriyor.
• “Kütleçekimden Kaynaklı Dalgalardan Oluşan Arka Plan” olarak adlandırılan keşifler, Albert Einstein’ın genel görelilik teorisini de doğruluyor.

The Washington Post’ta yer alan bir habere göre birden fazla uluslararası ekipte yer alan bir grup bilim insanı, uzun süredir kuram olarak ele alınan uzay-zaman dalgalarına ilişkin bazı kanıtları birbirlerinden bağımsız olarak keşfetti.

Bulgular, evrenin sürekli hareket halinde olan bir yapıda olduğunu ve yer çekiminden kaynaklanan etkileşimlerin uzay ve zamanda dalgalanmalara neden olduğunu gösteriyor.

“Kütleçekimden Kaynaklı Dalgalardan Oluşan Arka Plan (gravitational wave background)” olarak adlandırılan keşif, gök bilimi camiasını heyecanlandırdı. Keşif aynı zamanda Albert Einstein’ın genel görelilik teorisini de doğruluyor.

Einstein’ın teorisinde yer verdiği evrende uzay, içinde zamanın doğrusal olarak ilerlediği sessiz bir boşluk olarak tanımlanmıyor. Bunun aksine Einstein’ın evreninde süper kütleli kara delikler de dahil olmak üzere büyük nesnelerin kütlelerinden kaynaklanan çekim, uzay ve zamanı düzenli olarak dalgalandırıyor. Bu teoride aslında resmedilen son 13 milyar yıldan fazla bir süre boyunca meydana gelen şiddetli olaylarla çalkalanan dalgalı bir denize benzeyen bir evren.

Konuyla ilgili bilimsel çalışmaları yürüten ekipler anlaşarak çalışmalarını aynı anda yayımladı. Avrupa, Hindistan, Avustralya ve Çin’deki ekipler tarafından gözlemlenen fenomenin, içinde bulunduğumuz evrenin doğasına ilişkin önemli bilgiler sağlaması bekleniyor.

Yeni keşifler sayesinde dünyanın dört bir yanındaki teleskoplar aracılığıyla gözlemlenen dalgalar, uzay-zamanda bozulmalar yaratarak düşük frekanslı kütleçekim dalgaları üreten süper kütleli kara deliklerle de bağlantılandırılıyor.

Yer çekimi ile bağlantılı dalga astronomisinde önemli bir kilometre taşına işaret eden keşif, gök bilimcilerin yer çekimi ile bağlantılı farklı dalga türlerini keşfetmelerini sağlayacak.

Araştırmacılar için bir sonraki adım, araştırmalarından elde ettikleri verileri tek başlık altında birleştirmek. Araştırmacılar bu sayede süper kütleli kara deliklerle ilişkili belli başlı bazı yer çekimi dalgalarını tanımlayarak evrendeki galaksilerin oluşumuna ve bunların zaman içindeki evrimine daha fazla ışık tutmayı amaçlıyor. Hatta bu çalışmadan evrenle ilgili anlayışımızı değiştirecek farklı fizik dalları bile ortaya çıkabileceği öne sürülüyor.

Derleyen: İsa Arslan