• Son zamanlarda dünya çapındaki müzelerde bulunan yüzlerce muhafaza edilmiş kuş örneğinin analizi, uçuşu düzenleyen kritik tüy kurallarını ortaya çıkardı.
• Uçuşa uygun tüylere sahip tüm uçan kuşların, sinek kuşlarından kartallara kadar 9 ila 11 adet asimetrik uçuş tüyüne sahip olduğu tespit edildi.
• Araştırmacılar, uçuş potansiyelini değerlendirmenin sadece iskelet verileri ile değil tüy yapısının da incelenerek yapılması gerektiğini savunuyor.

Dünya çapındaki müzelerde bulunan yüzlerce korunmuş kuş örneğinin yakın zamanda yapılan bir analizi, uçuşa ilişkin önemli tüy kurallarını ortaya çıkardı. Hem modern kuşlar hem de onların dinozor ataları için geçerli olan bu kuralların, uçuşun evrimini anlamak açısından önemli sonuçları var.

Araştırmacılar, sinek kuşlarından kartallara kadar tüm uçan kuşların birincil tüyler adı verilen 9 ila 11 arası asimetrik uçuş tüyüne sahip olduğunu buldu. Buna karşılık, uçamayan kuşlar çok çeşitli birincil tüy sayıları sergiliyor: Emuslarda bu sayı sıfırken penguenlerde bu sayı 40.

Uçuş tüylerine sahip bir kuş kanadının anatomisi belirtilmiş.

Bu keşif, uçuşun dinozorlarda bağımsız olarak birçok kez evrimleşip gelişmediği konusundaki önceki tartışmalara meydan okuyor. Araştırmacılar, 160 milyon yaşına kadar olan fosilleri inceleyerek uçabilen tüylere sahip ata kuş türlerini belirledi. Bunlar arasında ikonik Archæopteryx ve kuşlarla doğrudan akraba olmayan dört kanatlı bir dinozor olan Microraptor da yer alıyor. Buna karşılık, Caudipteryx doğru sayıda birincil tüye sahip olmasına rağmen uçmaya uygun olmayan simetrik tüylere sahipti. Bu da onun zamanla uçuş yeteneğini kaybettiğini gösteriyor.

Temminck Lark Eremophila bilopha’nın uçuş tüyleri (solda) ve fosil kuş Confuciusornis’in kanadı (sağda).

Araştırmanın bulguları, uçuşun dinozorlarda bir zamanlar muhtemelen tüm modern kuşların ortak atasında evrimleştiği fikrini destekliyor. Bu ata, çeşitli gruplara ayrıldı: Bazıları Caudipteryx gibi uçamaz hale gelirken Microraptors gibi diğerleri ise uçmayı sürdürdü ancak evrimsel bir çıkmazla karşı karşıya kaldı. Araştırmacılar, kuş olmayan dinozorların uçuş potansiyelini değerlendirmenin sadece iskelet verilerinin değil tüy yapısının da incelenmesini gerektirdiğini öne sürüyor.

Bu araştırma, uçuşun evrimine ışık tutarken fosil kayıtlarındaki boşlukları da kabul ederek kanat evrimi anlayışımızın hala eksik olduğunu ortaya koyuyor.

Derleyen: Eliz Canyurt