Kanser hücrelerini tehlikeli yapan şeylerden biri ölmemesidir. Melanoma (Cilt kanseri) bu konuda diğer kanserlerden bile daha ustadır — ve bilim insanları bu ustalığın genetik sırrını nihayet buldu.
Detaylar haberimizde
Pittsburgh Ãœniversitesi Tıp Fakültesi’nden Jonathan Alder ve ekibi, melanoma hücrelerinin nasıl “ölümsüzleÅŸtiÄŸini” açıklayan kritik genetik mekanizmayı tespit etti. Bulgular, Science dergisinde yayımlandı.
MELANOM, TELOMER VE ÖLÜMSÜZLÜK
Hücrelerin kromozom uçlarında “telomer” adı verilen koruyucu kapaklar bulunur. Her bölünmede bu kapaklar kısalır; yeterince kısaldığında hücre ölür. Kanser hücreleriyse telomeraz adlı bir enzimi aktifleÅŸtirerek bu süreci tersine çevirir. Melanoma, bunu TERT genindeki mutasyonlar aracılığıyla yapar — bu uzun süredir biliniyordu.
Gizemli olan ÅŸuydu: Bazı kanser hücrelerinde TERT mutasyonu olmadan da telomerler uzuyordu. AraÅŸtırmacılar bu eksik parçayı ACD geni ve onun ürettiÄŸi TPP1 proteini olarak belirledi. TPP1, telomerazı kromozom uçlarına çeken bir “kılavuz” görevi görüyor.
Belirtileri ve Tanı
-
- A (Asimetri): Benin bir yarısının diğer yarısına uymaması.
- B (Border-Sınır): Kenarlarının düzensiz, tırtıklı veya belirsiz olması.
- C (Color-Renk): Aynı ben içinde kahverengi, siyah, kırmızı veya mavi gibi farklı tonların bulunması.
- D (Diameter-Çap): Benin çapının 6 milimetreden (silgi ucu boyutu) büyük olması.
- E (Evolving-DeÄŸiÅŸim): Benin boyut, ÅŸekil, renk veya yükseklik açısından zamanla deÄŸiÅŸmesi. Ayrıca kaşıntı ve kanama da önemli belirtilerdir.Â
NASIL KEÅžFEDILDI?
Ekipteki doktora öğrencisi Pattra Chun-on, melanoma mutasyon veritabanlarını incelerken ACD geninin promotör bölgesinde — yani genin ne kadar aktif olacağını belirleyen DNA parçasında — tekrar eden mutasyonlar keÅŸfetti. Bu mutasyonlar TERT’tekilerle aynı türdeydi. Her iki mutasyonu birlikte hücrelere yerleÅŸtirdiklerinde telomerler çarpıcı biçimde uzadı; melanoma tümörlerindeki anormal uzun telomerleri taklit etti.
Bu keÅŸfin tedavi açısından önemi büyük: eÄŸer TPP1-telomeraz iÅŸbirliÄŸi bozulabilirse, melanoma hücrelerinin “ölümsüzlüğü” de kırılabilir. Bu da hem mevcut ilaçların etkisini artırmaya hem de yeni hedefli tedavilerin geliÅŸtirilmesine zemin hazırlıyor.
Kanser araştırmalarında zaman zaman öyle bir an gelir ki, yıllarca bilinen parçalar aniden doğru yere oturur — bu da tam olarak o andır.
Günde sadece 1 TL'ye abone olarak tüm içeriklerimize sınırsız erişebilir ve bağımsız haberciliğe destek olabilirsiniz! Hemen Abone Ol
