Kanser hücrelerini tehlikeli yapan şeylerden biri ölmemesidir. Melanoma (Cilt kanseri) bu konuda diğer kanserlerden bile daha ustadır — ve bilim insanları bu ustalığın genetik sırrını nihayet buldu.
Detaylar haberimizde
Pittsburgh Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Jonathan Alder ve ekibi, melanoma hücrelerinin nasıl “ölümsüzleştiğini” açıklayan kritik genetik mekanizmayı tespit etti. Bulgular, Science dergisinde yayımlandı.
MELANOM, TELOMER VE ÖLÜMSÜZLÜK
Hücrelerin kromozom uçlarında “telomer” adı verilen koruyucu kapaklar bulunur. Her bölünmede bu kapaklar kısalır; yeterince kısaldığında hücre ölür. Kanser hücreleriyse telomeraz adlı bir enzimi aktifleştirerek bu süreci tersine çevirir. Melanoma, bunu TERT genindeki mutasyonlar aracılığıyla yapar — bu uzun süredir biliniyordu.
Gizemli olan şuydu: Bazı kanser hücrelerinde TERT mutasyonu olmadan da telomerler uzuyordu. Araştırmacılar bu eksik parçayı ACD geni ve onun ürettiği TPP1 proteini olarak belirledi. TPP1, telomerazı kromozom uçlarına çeken bir “kılavuz” görevi görüyor.
Belirtileri ve Tanı
-
- A (Asimetri): Benin bir yarısının diğer yarısına uymaması.
- B (Border-Sınır): Kenarlarının düzensiz, tırtıklı veya belirsiz olması.
- C (Color-Renk): Aynı ben içinde kahverengi, siyah, kırmızı veya mavi gibi farklı tonların bulunması.
- D (Diameter-Çap): Benin çapının 6 milimetreden (silgi ucu boyutu) büyük olması.
- E (Evolving-Değişim): Benin boyut, şekil, renk veya yükseklik açısından zamanla değişmesi. Ayrıca kaşıntı ve kanama da önemli belirtilerdir.
NASIL KEŞFEDILDI?
Ekipteki doktora öğrencisi Pattra Chun-on, melanoma mutasyon veritabanlarını incelerken ACD geninin promotör bölgesinde — yani genin ne kadar aktif olacağını belirleyen DNA parçasında — tekrar eden mutasyonlar keşfetti. Bu mutasyonlar TERT’tekilerle aynı türdeydi. Her iki mutasyonu birlikte hücrelere yerleştirdiklerinde telomerler çarpıcı biçimde uzadı; melanoma tümörlerindeki anormal uzun telomerleri taklit etti.
Bu keşfin tedavi açısından önemi büyük: eğer TPP1-telomeraz işbirliği bozulabilirse, melanoma hücrelerinin “ölümsüzlüğü” de kırılabilir. Bu da hem mevcut ilaçların etkisini artırmaya hem de yeni hedefli tedavilerin geliştirilmesine zemin hazırlıyor.
Kanser araştırmalarında zaman zaman öyle bir an gelir ki, yıllarca bilinen parçalar aniden doğru yere oturur — bu da tam olarak o andır.
Günde sadece 1 TL'ye abone olarak tüm içeriklerimize sınırsız erişebilir ve bağımsız haberciliğe destek olabilirsiniz! Hemen Abone Ol
