Yeme isteğimizin altında yatan nedenleri araştıran uzmanlar, bazı yiyecekleri aşermemizin nedeninin vücudumuzdaki eksik besinler olduğunu açıkladı. Diğer bazı beslenme uzmanlarına göre ise bunun sebebi, insanların bu atıştırmalıkları zevkle ilişkilendirmesi.
Hepimizin kek ve tatlılardan; cips ve yüksek karbonhidratlı yiyeceklere doğru uzanan yararı tartışılır yiyecek zevklerimiz var. Peki neden bu yiyecekleri yemek için yoğun bir istek duyarız?
Çikolata yeme ya da bir paket cips açma dürtüsü, vücudunuzun sizi bir şeye karşı uyarma yolu olabilir. Bazı uzmanlar konu hakkında besin eksikliklerinin bu dürtüye neden olduğunu öne sürerken bazı uzmanlar ise bu atıştırmalıklara yöneliminin nedenini bizim bu atıştırmalıkları zevkle ilişkilendirip tükettiğimizi söylüyor.
Kek ya da tatlı bir şeyler
İster kek, ister bisküvi, ister ayıcık görünümlü bir şeker olsun; tatlıya düşkün olanlar bu yiyeceklere karşı aşerme hissini çok iyi bilirler. Tatlıya karşı olan bu aşerme hissi, muhtemelen vücudunuzun şeker seviyelerinin zirve yaptıktan sonra düşmesi ile tetikleniyor.
Uzmanlara göre rafine şeker ve karbonhidrat tükettiğinizde bu besinler kan dolaşmınıza hızla etki edip kan şekerinizde dengesizliğe neden olacak ve vücdunuz da hızlı kan şekeri artışı ile başa çıkmak için daha fazla insülün salgılayacak.
Beslenme uzmanı Dr. Marilyn Glenville, “Vücudunuzdaki kan şekeri insülün salınımı ile bir kez tedavi edildikten sonra kan şekeri seviyeniz düşecek, ancak vücudunuz çok fazla insülin salınımı oluşturduğu için kan şekeri seviyeniz çok düşecek ve kısa bir süre sonra bir kalıp çikolatayı tüketmek isteyeceksiniz.” dedi.
İngiltere’nin en iyi beslenme araştırmacılarından biri olan Dr. Duane Mellor ise “Tok olduğumuzda biyolojimiz bir sonraki öğünden emin olmayacak şekilde işlemesi nedeniyle vücudumuz, yemek sonrası bizi tatlı gibi kalorisi yüksek yiyecekler yemeye teşvik edecek.” dedi.
Vitamin markası Nourished’in kurucusu beslenme uzmanı Melissa Snover, benzer durumun meyve tüketme isteği için de geçerli olabileceğini söyledi. Snover, “Meyveler dengeli bir diyetle ölçülü bir şekilde yenildiği sürece vücudunuzun en sağlıklı isteklerinden biri olabilir, böylece şeker seviyeniz çok yükselmez.” diye ekledi.
Cips veya tuzlu bir şeyler
Tuzlu bir yiyeceğe arzunuz elektrolitlerinizin düşük olduğu anlamına gelebilir. Elektrolitler, potasyum ve sodyum vücut sıvılarının dengesini korur; kasların ve sinirlerin sorunsuz çalışmasını sağlar.
Tuzlu yiyeceklerin sodyum oranının yüksek olması nedeniyle uzmanlar, cips gibi tuzlu yiyecekeri canımızın istemesini vücudumuzun az miktarda da olsa sodyuma gerek duyduğunu belirtiyor.
Londra’da beslenme uzmanlığı yapan Shona Wilkinson, “Tuzlu yiyecekleri aşeriyorsanız; bu genellikle egzersiz, hastalık veya alkol aldıktan sonra susuz kalma nedeniyle sodyum seviyelerinizin çok düşük olduğu anlamına gelebilir.” şeklinde bir açıklamada bulundu. Sodyum, kan basıncını düzenlemeye yardımcı olan vücuttaki su dengesinin korunmasına yardımcı olan hayati bir mineral özelliğine sahip. Wilkinson, “Doğal olarak mineral bakımından yüksek olan kurutulmuş hamsi veya tuzlu patlamış mısır atıştırarak sodyum seviyenizi hızla yenileyebilirsiniz. Ayrıca kereviz ve havuçta da az miktarda sodyum bulabilirsiniz. Bu da tuzlu açlığınızı bastırmanıza yardımcı olacaktır.” diye ekledi.
İngiliz Kalp Vakfı, yetişkinlerin günde bir çay kaşığı değerinde (altı gramdan az) tuz tüketmesi gerektiğini söylüyor.
Sağlıklı atıştırmalık şirketi Graze’de gıda başkanı olan Eleanor McClelland, iştah açıcı tuzlu yiyeceklerin de protein eksikliğine işaret edebileceğini söyledi. McClelland “Genellikle yüksek kalorili, yüksek sodyum içeren yiyecekler aşermeyi tatmin etmeyecek atıştırmalıkların tüketilmesine yol açabilir. Bunun için fındık, kavrulmuş baklagiller veya fasulye gibi protein ve yüksek lif içeren yiyecekleri deneyin.” dedi.
Ekmek veya diğer karbonhidratlı gıdalar
Ekmek veya makarna gibi ağır karbonhidratlardan oluşan doyurucu bir yemek istemek, diğer başka bir yaygın istek. Ancak böyle bir yemek istediğinizde, yemeğin cazibesine karşı koyun; çünkü vücut bu besinleri o kadar kolay sindiremez.
Stres de dahil olmak üzere karbonhidrat istemenizin birçok nedeni olabilir.
Diyetisyen Lindsay Pleskot şöyle diyor: “Hayatta kalmaya programlıyız. Bu nedenle kendimizi güvende hissetmediğimizde beynimiz, daha sonra kullanmak için depolanmak üzere hızlı enerji veren yiyeceklerin (ekmek, makarna, kekler vb. dahil) tüketilmesini isteyebilir.”
Uzmanlar, karbonhidrat alımının mutluluk hormonu, serotonin salınımıyla bağlantılı olduğundan karbonhidrat isteğinin vücudun ruh halini düzenleme ihtiyacını içerebileceğini söylüyor.
Yiyecekleri kısıtlamak da ekmek ve diğer karbonhidratlı yiyecekleri aşermenin bir nedeni olabilir.Vücudumuz gıda yoksunluğuna yanıt olarak, vücudun bizi yiyecek ve enerji aramaya yönlendirmek için açlık hormonu ghrelin düzeylerini artırmasıdır.
Çikolata
Kendinize ısmarlayacağın bir çikolata için hiç gözünüzün döndüğü oldu mu?
“Oldu.” cevabını alır gibiyiz. Çikolata özleminiz, vücudunuzun başka bir eksikliğinden kaynaklanıyor olabilir.
Uzmanlar, çoğu kişinin günlük diyetlerinde magnezyum eksikliği yaşadığını tahmin ediyor.
Kas ve sinir fonksiyonlarını, kan şekeri seviyelerini ve kan basıncını düzenlemeye yardımcı olduğu için vücudun magnezyuma ihtiyacı vardır.
Bazı insanlar, çikolata aşermenin gerçekten vücudun bazı besinlerden yoksun olduğu sinyalini verdiğini öne sürerken Dr. Mellor bunun bir efsane olduğunu belirterek: “İnsanların kakaoyu yaklaşık bin yıldır bildikleri ve çikolatanın şu anki haliyle Viktorya döneminden kalma bir keşif olduğu göz önüne alındığında bu (çikolataya özlem duymak), çikolatanın içerdiği herhangi bir mineralden ziyade tatlı ve yağlı çikolata yemenin tetiklediği zevkle ilgilidir.” dedi.
Tüm bunların yanında, beslenme uzmanı Vidushi Binani, “Bitter çikolata, popüler olarak bir magnezyum kaynağı olarak bilinir ve magnezyum açısında iyi bir kaynak olmasına rağmen, 25 gramlık bir porsiyonda yaklaşık 60 mg magnezyum alırız. Optimum günlük alım miktarına (altı porsiyona yakın çikolata) ulaşmak için çok fazla bitter çikolata yemek gerekir ve bu miktar elbette vücut için çok fazla şeker anlamına gelir. Diğer magnezyum kaynakları arasında kaju fıstığı, badem, kabak çekirdeği bulunur. Bu besinler de uzun süre tok kalmanıza ve şeker isteğinizi frenlemenize yardımcı olur.” dedi.
Derleyen: Serap Atabey
