Çin’le ABD arasındaki rekabet yalnızca teknolojide değil her alanda devam ediyor. Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA) direktör yardımcısı Lin Şiçiang, Ay’a 2030’dan önce insan indireceklerini açıkladı.
Çin, 2030’dan önce Ay’a astronot indirmeyi planlıyor. Bu plan gösteriyor ki yeni bir uzay yarışı başlıyor. ABD, 2025 yılının sonuna kadar Ay yüzeyine astronot indirmeyi hedeflediğini açıklamıştı. Çin İnsanlı Uzay Programı Ajansı (CMSA) direktör yardımcısı Lin Şiçiang, düzenlediği basın toplantısında Çin’in hedeflerinin doğru olduğunu açıkladı fakat kesin bir tarih vermedi. Sadece ana hedefin 2030’dan önce Ay’a insan indirebilmek olduğunu duyurdu.
Çin, insanlı Ay yolculuğu için çalışmalara başladı
Çin’in belirlediği hedefler doğrultusunda teknik atılımlar, çözümlerin planlanması, araştırılması ve inşa edilmesi süreçleri başlamıştı. Bu çalışmaların arasında yeni nesil insanlı taşıyıcı roket olan Long March 10 fırlatma aracı da yerini alıyor. Buna ek olarak yeni nesil mürettebat uzay aracı, Ay’a iniş aracı, Ay giysisi vb. uzay ürünlerinin geliştirilmesi de programın içerisinde yer alıyor. Yapılan açıklamada fırlatma sahasının inşası ve fırlatma tesisinin testlerinin de devam ettiği belirtildi. Bütün bu çalışmalar yapılırken Çin, kendi uzay istasyonu olan Tiangong Uzay İstasyonuna yeni bir mürettebat da gönderdi.
Çin birkaç yıldır Ay’a iniş aracıyla ilgili çalışmalar yapıyor ve bu yıl uzay aracının bir modelini de tanıttı. Beş metre çapında olan Long March 5’i temel alan ve Long March 10 olarak adlandırılan roketin alçak Dünya yörüngesi varyantının 2027’de test uçuşu yapması bekleniyor.
Lin tarafından belirtilen mürettebatlı iniş planına göre iki astronot Ay yüzeyinde altı saatlik konaklama gerçekleştirecek. Bir diğer mürettebat üyesiyse Ay yörüngesindeki hizmet modülünde kalacak. Kısa süreli kalkış uzun vadeli bir başka projeyle bağlantılı durumda.
Uluslararası Ay Araştırma Üssü ILRS
Çin, Ay’da 2030’lu yıllarda Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu (ILRS) ismini verdiği kalıcı bir üs inşa etmeyi hedefliyor. Çin şimdilerde ABD’nin liderlik yaptığı Artemis Programı ve Artemis Anlaşması’na paralel bir organizasyona katılmak için arayış içerisinde.
Çin, mürettebatlı iniş projesini henüz resmî olarak onaylamadı. Bunun nedeni ise beş yıllık planın dışında kalıyor. Gelen bilgiler arasında Çin’in 2028’e kadar 3 keşif görevi için 7 fırlatış yapması, sonrasında da üs inşası için 2030-2040 döneminde 5 sefer yapması planlanıyor. Bu üs, dış uzay hedefleri için dönüm noktası olacak. Benzer planların ABD ve NASA’nın Artemis Programları içerisinde de bulunduğunun altını çizmek gerekiyor.
Derleyen: Sarper Kaçar
