Çin’deki yetkililer ABD topraklarında görülen gözetleme balonunun kendilerine ait olduğunu söylüyor. Ancak bu balonun amacının hava durumu araştırması için olduğunu ve beklenilmeyen rüzgarlar yüzünden rotasından saptığını iddia ediyorlar.
Balon, çarşamba günü Montana’daki Billings şehri üzerinde görülmeden önce Kanada topraklarında gezindi ve şehir sakinleri tarafından tespit edildi. ABD’li yetkililer uçaklar kullanarak balonu ABD hava sahasında izlediklerini ve askeri alanlar üzerinde uçtuğunu söylüyorlar.
Çin, balonun rotadan saptığı konusunda ısrar ediyor. Güçlü “batı rüzgarlarının” “kendi kendini yönlendirme kabiliyeti sınırlı olan” cihazı planlanan rotasından çıkardığını iddia ediyor.
İngiliz doğa bilimleri uzmanı Simon King, Kuzey Pasifik’te Çin ile Kuzey Amerika arasında hakim olan rüzgarların batıdan estiğini söylüyor.
King, “Son günlerde Pasifik’in bu bölgesinde 30.000 ile 40.000 fit rakımın üzerindeki rüzgar hızları 240 km/s veya üzerindeydi. Bu bölgede bu kadar yüksek rüzgar hızlarında olağandışı bir şey yok.” dedi.
King, son birkaç gün içinde Kuzey Pasifik’teki rüzgarların balonu kuzeybatıdan Alaska’ya ve ardından güneybatıdan Kanada üzerinden Montana’ya uçurdunu söylüyor.
Balonların yükselme rakımları
King, “Çoğu hava durumu balonu yaklaşık 100.000 fite yükselir ve birkaç saat sonra parçalanarak ekipmanları paraşütle Dünya’ya düşer. Bir hava durumu balonunun böyle günler geçirmesi alışılmadık bir durumdur.” diye ekledi.
Kings College London’da savunma araştırmacısı olan Dr. Marina Miron, balonun, Çin’in iddia ettiğinden daha özel bir durum olabileceğini söylüyor.
Dr. Marina Miron, “Balon yerdeki bir operatör tarafından uzaktan kontrol edilebilir. Farklı yönlere giden farklı rüzgar akımlarını yakalayabilmesi için balonun yüksekliğini yükseltebilir veya alçaltabilirler. Veri toplamak için bir nokta üzerinde oyalanmasını sağlamak istersiniz. Bu, bir uyduyla yapamayacağınız ama balonla yapabileceğiniz bir şeydir.” dedi.
Yüksek irtifadaki parçacıkların veya nesnelerin yolunu tahmin etmek için kullanılan bir teknik, rüzgar hızlarına ve yönüne dayalı bir model kullanmaya dayanıyor. Ulusal Okyanus ve Atmosfer ABD departmanının geliştirdiği 46.000 fit üzerindeki rakımlardaki rüzgarlara dayalı takip sistemi olarak bilinen HYPSLIT, bu modelin bir örneği.
King, “Bu modelin ana kullanımı, atmosferdeki kirleticiler ve tehlikeli maddeler gibi şeylerin taşınmasını ve yayılmasını önlemek içindir. Model aynı zamanda tersine de çalışarak havada taşınan kirletici, kül ya da diğer maddelerin nereden geldiğini görebilmemizi sağlıyor. ABD üzerindeki balon örneğinde, bu tersine çalışma biçimi, balonu taşıyan havanın nereden geldiğini ve rüzgar yönü ve hızını analiz ederek gelecekte nereye gideceğini gösterebilir.” dedi.
ABD’li meteorolog Dan Satterfield bu modeli kullanarak gözetleme balonunun izlediği olası rotayı hesapladı ve bulguları internette paylaştı.
Derleyen: Beyza Keleş
