Caixin, 15 Haziran’da yayımladığı haberinde, gelen yeni oyuncuların sektörde kapasite fazlasına yol açabileceği yönündeki endişeleri aktardı; üstelik bu makinelere yönelik gerçek dünya talebi hâlâ belirsizliğini koruyor.

İnsansı Robot Dolu Bir Pazar

Barclays’e göre Çin, 2025 itibarıyla 140’tan fazla üretici ve 330’u aşkın modelle küresel insansı robot sevkiyatlarının yaklaşık %85’ini tek başına karşılıyor. Morgan Stanley ise yurt içi satışların bu yıl yaklaşık 28.000 adete ulaşarak ikiye katlanmasını bekliyor. Ne var ki bu hızlı genişleme, ticari talebin çok önüne geçti. Çin hükümeti de geçen yıl, gerçek dünya uygulamalarındaki gerilemenin yarattığı balon riskine ilişkin kamuoyu önünde açık bir uyarıda bulundu.

Fiyatlar ise hızla düşüyor. Yakın zamanda halka arz olan Unitree, izahname belgelerinde insansı robotlarının birim fiyatının 2023-2025 yılları arasında %72 gerilediğini açıkladı. Kiralama ücretleri de sert bir şekilde çöktü; Beijing News’e göre 100.000 yuanlık bir robotun günlük kiralama bedeli, geçen yılın başındaki 25.000 yuandan 2026 başında 2.199 yuana kadar indi. Digitimes ise Mayıs ayında yayımladığı haberinde, kızışan fiyat rekabetinin ve ürün güvenilirliğine ilişkin endişelerin sektörün görünümünü karartığını aktardı.

GigaAI Evlere Giriyor

Rekabetin ortasında, merkezi Wuhan’da bulunan GigaAI agresif bir pazara giriş stratejisi izliyor. Huawei destekli girişim, 100 adet SeeLight S1 insansı robotunu Wuhan’ın Optik Vadi bölgesindeki dairelere ücretsiz ev testi için konuşlandırdı. Devlet medyası bu adımı, Çin’de genel amaçlı bir ev insansı robotunun gerçek evlerde yapılan ilk büyük ölçekli denemesi olarak nitelendirdi. Yemek pişirebilen, çamaşır yapabilen ve odaları toplayabilen bu robotlar, GigaAI üçüncü çeyrek için planlanan daha kapsamlı denemeler öncesinde kullanıcı geri bildirimi toplamak amacıyla ücretsiz olarak sağlanıyor.

Mevcut birim maliyet yaklaşık 28.000 dolar olup GigaAI, gelecek yıl fiyatı 14.000 doların altına çekmeyi hedefliyor.

EV Fiyat Savaşının Yankıları

Sektör gözlemcileri, yüzlerce girişimin pazara girdiği ancak pek çoğunun kâr marjlarını eritici indirimler nedeniyle çöküşe geçtiği Çin’in elektrikli araç sektöründe yaşanan zorlu rekabete dair paralellikler kuruyor. Gobi Partners girişim sermayesi şirketinden Chibo Tang, “Bu robotların kullanım alanları hâlâ son derece sınırlı” diyerek yeterli pazar talebi olmadan şirketlerin seri üretim için gereken ölçeğe ulaşamayacağına dikkat çekti. New America düşünce kuruluşundan Samm Sacks ise “ekonomik tablo oldukça zorlu: insansı robotlar üretimi pahalı, çalışması kırılgan ve işlev görebilmek için son derece yapılandırılmış ortamlara bağımlı” değerlendirmesinde bulundu.

Sektöre akan sermaye artmaya, fiyatlar ise hızla düşmeye devam ederken Çin’in insansı robot üreticilerinin önündeki temel soru şu: Bu şirketler, büyük elenme başlamadan önce yeterince ödeme yapan müşteri bulabilecek mi?