Dünyanın en büyük iPhone üreticisi olan Foxconn’un Çindeki fabrikası haftalardır sıkı bir covid karantinası altındaydı. Karantina altındaki süreçte ciddi sorunlar yaşayan işçilerin daha önce fabrikadan kaçma görüntüleri bu sefer de gecikmiş ücretleri sebebi ile yetkililerle çatışma görüntüleri gündeme düştü.
Sosyal medyada dolaşan görüntüler, işçilerin coplu çevik kuvvet polisi ve koruyucu kıyafet giyen yetkililerle çatıştığını gösterirken, Faxconn’un Çin’in merkezindeki Zhengzhou’daki devasa iPhone fabrikasında protestolar patlak verdi. The Wall Street Journal’ın haberine göre protestolar, haftalardır sıkı karantina altında olan işçilerin ikramiye ödemelerinin erteleneceğini öğrenmelerinin ardından başladı.
Apple, bu ayın başlarında, Foxconn tesisindeki covid karantinaların yarattığı aksaklıklar nedeniyle iPhone 14 modellerinin sevkiyatında düşüş beklediğini duyurdu. Yerel olarak ‘iPhone şehri’ olarak bilinen Zhengzhou, iPhone üretiminin çoğunluğundan sorumlu olan tahmini 200.000 işçiye ev sahipliği yapıyor.
Wall Street Journal, protestoların salı akşamı Zhengzhou tesisindeki Foxconn çalışanlarının konaklama yerlerinin yakınında başladığını bildirdi. Foxconn’un sıkı covid kontrollerinin, Zhengzhou’da daha fazla salgını önlemek için çalışanlarını izole ettiği ve onları tesiste (sınırlı yiyecek ve malzemelerle) yaşamaya ve çalışmaya zorladığı bildirildi. Ekim ayından bu yana, birçok işçi kilitlenmiş tesisten kaçtı ve Foxconn’un personellerini elinde tutmak için daha yüksek maaşlar ve ikramiyeler gibi teşvikler vaat etmesine yol açtı.
Çarşamba günü çekilen video görüntüleri, yüzlerce işçinin kampüste protesto gösterisi yaptığını, çevik kuvvet polisi ve koruyucu kıyafet giyen insanlarla çevriliyken “bize maaşımızı verin” sloganları attığını gösteriyor. Agence France-Presse haber ajansına göre işçiler, ‘haklarımızı savunun’ diyerek polis memurlarıyla karşı karşıya geldiler. Olay yerindeki bir başka kişi ise sosyal medya videosunda “Foxconn insanlara asla insan gibi davranmaz.” dedi.
Diğer işçiler, geciken ödemelere ek olarak gıda kıtlığını protesto ettiklerini söyledi. Bir Foxconn çalışanı, BBC tarafından yapılan bir canlı yayında, “Sözleşmeyi değiştirdiler, böylece söz verdikleri sübvansiyonu alamadık. Bizi karantinaya alıyorlar ama yiyecek sağlamıyorlar. İhtiyaçlarımızı karşılamazlarsa, savaşmaya devam edeceğiz.” dedi.
Video görüntülerinin çoğu çoktan kaldırıldı ancak Wall Street Journal, videolarda gösterilen olayları şantiyedeki işçilerle görüşerek doğruladığını bildirdi. “Foxconn Riots” etiketiyle yapılan paylaşımlar ise çarşamba gecesi Çin’in sosyal medya platformu Weibo’da sansürlendi.
Derleyen: Ceren Korkmaz