Yakın zamanda gizliliği kaldırılan bir rapor, Çin’in daha önce tahmin edilenden çok daha büyük toryum rezervlerine sahip olduğunu ve bunun neredeyse sınırsız bir enerji kaynağı sunabileceğini ortaya koyuyor. Çin’de zaten bol miktarda bulunan radyoaktif metal, enerji üretiminde devrim yaratabilir ve fosil yakıtlara bağımlılığı azaltabilir. 2020 yılında tamamlanan çalışma, toryum rezervlerinin önceki tahminleri katbekat aştığını öne sürüyor.

Dönüştürücü Bir Potansiyeli Var

Pekin merkezli bir jeolog, South China Morning Post’a (SCMP) isimsiz olarak verdiği demeçte, toryumun dönüştürücü potansiyelini vurguladı. Uranyumdan farklı olarak toryum daha güvenli, daha verimli ve 200 kat daha fazla enerji üretebiliyor. Toryum erimiş tuz reaktörleri (TMSR’ler) kompakt yapılı, erime riski taşımıyor, su soğutmasına ihtiyaç duymuyor ve uzun ömürlü radyoaktif atık üretimi oldukça düşük. Bu özellikler, toryumu küresel enerji sürdürülebilirliği için umut vadeden bir aday haline getiriyor.

Çin, toryumu kullanma yönünde adımlar atarak Gobi Çölü’nde dünyanın ilk TMSR enerji santralinin inşasını onayladı. 2029’da faaliyete geçmesi beklenen bu pilot proje 10 megavat elektrik üretecek. Ayrıca İç Moğolistan’daki madencilik atıkları, ABD’deki hanelerin 1.000 yıldan fazla enerji ihtiyacını karşılayacak kadar toryum içeriyor. Yalnızca Bayan Obo madencilik kompleksi, Çin’i 60.000 yıl boyunca enerjiyle besleyebilecek 1 milyon ton toryum sağlayabiliyor.

Toryum Araştırmaları Nükleer Enerji ile Paralel İlerliyor

Ulusal bir araştırma, Çin’de beş ana bölgede 233 toryum açısından zengin alan belirledi. Fujian ve Hainan’daki monazit bakımından zengin kıyı kumlarında kolayca çıkarılabilir toryum yatakları bulunuyor ancak yüksek enerji gerektiren çıkarma süreci, çevresel kaygılar ve toryum yan ürünlerinin kötüye kullanımı gibi zorluklar mevcut.

Çin’in toryum araştırmalarındaki ilerlemeleri, nükleer tahrik sistemlerindeki gelişmelerle paralel ilerliyor. Bunlar arasında KUN-24AP, dünyanın ilk toryumla çalışan nükleer konteyner gemisi tasarımı yer alıyor. Ay üslerinde toryum reaktörleri kullanma planları, bu metalin önemini daha da vurguluyor. Çin’in toplam toryum rezervleri ulusal güvenlik nedeniyle gizli tutulsa da bulgular geniş ölçüde kullanılmamış devasa bir temiz enerji kaynağına işaret ediyor ve küresel enerji güvenliğinin geleceğini şekillendirebileceğini gösteriyor.

Derleyen: Eliz Canyurt