Çinli araştırmacılar, otonom drone sürülerinin iletişimin engellendiği ve görüş koşullarının bozulduğu durumlarda dahi savaş alanındaki tüm düşman hedeflerini tespit edip imha edebildiğini öne sürdükleri yeni bir algoritma yayımladı.
Bu gelişme, gerçek zamanlı insan denetimi olmaksızın tam otonom ölümcül operasyonların yapılabildiği bir geleceğe işaret ediyor.
Drone Sürüsü Algoritması Nasıl Çalışıyor?
Güney Çin Sabah Postası’nın haberine göre, HG-STR (Heterogen Graf Uzay-Zamanlı Akıl Yürütme) adı verilen sistem, Çin’in önde gelen havacılık dergisi Acta Aeronautica et Astronautica Sinica’da 19 Mayıs’ta hakemli bir makale olarak yayımlandı. Kuzeybatı Çin’deki bir araştırma ekibi tarafından geliştirilen HG-STR, modern savaşın temposuna ayak uydurabilecek hızda çalışırken yüzde yüz imha oranı elde edebilen ilk bilinen algoritma olarak tanımlanıyor.
Tüm muharebe alanı bilgilerini — dost, düşman, arazi — aynı tür veri olarak ele alan geleneksel algoritmalardan farklı olarak HG-STR, nesneleri birbirinden ayrı düğüm türlerine kategorize eden dinamik bir heterogen graf oluşturuyor. Bu yaklaşım, sabit kanatlı bir insansız hava aracı filosunun çevresini hem mekânsal hem de zamansal olarak değerlendirmesine olanak tanıyor; böylece sistem, insan komutasından kopuk kaldığında bile düşman konumlarını bağımsız biçimde tespit edebiliyor.
“Bu teknoloji, insansız hava araçlarından oluşan sürülerin yüksek riskli ve sinyal karıştırmalı ortamlara tek bir son emirle gönderilebileceği bir geleceğe işaret ediyor: Hepsini bulun ve imha edin” diyen Pekin merkezli bir savunma uzmanı, kimliğinin açıklanmaması koşuluyla Güney Çin Sabah Postası’na konuştu; uzmanın çalışmayla herhangi bir bağlantısı bulunmuyor.
İletişim Kesilse de Süren Operasyonlar
Bu makale, Çin’in özerk insansız hava aracı (İHA) savaşına yönelik hız kazanan atılımları ortasında gündeme geliyor. Ocak ayında Halk Kurtuluş Ordusu, devlet televizyonunda tek bir askerin kamyona monte edilmiş sistemlerden fırlatılan 200’den fazla yapay zeka destekli İHA’yı kontrol edebildiğini; bireysel birimlerin ise keşif, elektronik harp, yem ve saldırı görevleri arasında özerk biçimde geçiş yapabildiğini gösterdi. PLA bünyesindeki Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi’nden araştırmacılar, iletişim kesildiğinde dahi sürülerin özerk olarak operasyonlarını sürdürebildiğini açıkladı.
Çin’in askeri araştırma kurumları, elektronik harbin uzaktan pilotlu pek çok İHA’yı etkisiz kıldığı Ukrayna’daki insansız hava aracı savaşının derslerini inceliyor. CNA’nın Eylül 2025 tarihli bir analizi, PLA’nın Tayvan’a olası bir işgal için İHA sürüsü teknolojisini araştırdığını; araştırmacıların sürülerin çekişmeli elektromanyetik ortamlarda da operasyonel kalabilmesini sağlamak için çalışmalar yürüttüğünü ortaya koydu.
Adım Adım “İnsan Döngü Dışı” Savaşa Geçiş mi?
HG-STR algoritması, savunma analistlerinin “insan döngü dışı” savaş olarak nitelendirdiği modele doğru atılmış bir adımı temsil etmekte; bu modelde makineler hedefleme kararlarını bağımsız olarak almakta. Araştırma şimdiye kadar yalnızca simülasyon ortamında doğrulanmış olsa da üst düzey bir Çin dergisinde yayımlanması, tamamen otonom muharebe sistemlerine yönelik kurumsal desteğin bir göstergesi. Bu durum, hesap verebilirlik ve uluslararası insancıl hukuka uyum konusundaki soruları gündeme getirmekte olup söz konusu sorular henüz büyük ölçüde yanıtsız kalmakta.