İngiltere’deki araştırmacılar, yapay zekalı bir aracın epilepsi hastalarında beyinde meydana gelen ve doktorların sıklıkla gözden kaçırdığı lezyonların üçte ikisini tespit edebildiğini ve bu sayede nöbetleri durdurmak için daha hedefli cerrahi operasyonların önünün açıldığını söyledi.

Epilepsi hastası her beş kişiden biri (İngiltere’de toplam 30.000 kişi) taramalarda insan gözünün fark edemeyeceği kadar belirgin olmayan beyin anormalliklerinden kaynaklanan kontrolsüz nöbetler geçiriyor.

Çocuk epilepsisi uzmanları, yapay zeka aracının “büyük bir potansiyele” sahip olduğunu ve tedavi için yeni yollar açtığını söylüyor.

Ancak kliniklerde ruhsatlandırılıp kullanılabilmesi için hastalar açısından uzun vadeli faydaları konusunda daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.

“Tanı ve Tedavi Zorlukları”

Fokal kortikal displazi adı verilen beyin anormallikleri, özellikle ilaçlar nöbetleri kontrol edemediğinde, epilepsinin yaygın bir nedenidir.

Nöbetler insanları farklı şekillerde etkiler – belirtiler arasında sarsılma ve titreme, sertleşme ve bilincin kaybolması yer alır – ve düzenli olarak acil servislere başvurulması anlamına gelebilir.

Beynin küçük bir kısmını çıkarmak, bu lezyonları durdurmanın güvenli ve etkili bir yolu olabilir; ancak radyologlar beyin taramalarında küçük lezyonları göremezlerse, teşhis, tedavi ve ameliyat gecikebilir.

“Yapay zeka, doktorların gözden kaçırdığı üçte ikisini bulabiliyor; ancak üçte birini bulmak hâlâ çok zor.”

 Bu araştırma için , King’s College London ve University College London’dan araştırmacılar, araçlarına dünya çapında 23 hastanedeki 1.185’ten fazla yetişkin ve çocuğun manyetik rezonans görüntüleme (MRI) taramalarını yüklediler; bunlardan 703’ünün beyin anormallikleri vardı.

Baş araştırmacı Dr. Konrad Wagstyl, MELD Graph adlı aracın görüntüleri bir doktordan daha hızlı ve daha ayrıntılı bir şekilde işleyebildiğini, bunun da daha zamanında tedavi ve daha az maliyetli test ve prosedür anlamına gelebileceğini söyledi.

Ancak yapay zekanın insan gözetimine ihtiyacı vardı ve yine de anormalliklerin çoğu gözden kaçmıştı.

Dr. Wagstyl, “Bu, beş sayfalık siyah metinde tek bir karakteri bulmaya benziyor,” dedi.

“Yapay zeka, doktorların gözden kaçırdığı üçte ikisini bulabiliyor; ancak üçte birini bulmak hâlâ çok zor.”

İtalya’daki bir hastanede, araç, radyologların gözden kaçırdığı, dokuz farklı ilaç denemesine rağmen her gün nöbet geçiren 12 yaşındaki bir erkek çocuğundaki ince bir lezyonu tespit etti.

Çalışmanın ortak yazarı ve çocukluk çağı epilepsisi uzmanı Prof. Helen Cross, çalışmanın “anormallikleri hızla tespit edip epilepsiyi iyileştirme potansiyeline sahip olduğunu” söyledi.

Kontrol altına alınmayan epilepsinin “sakatlığa” yol açtığını söyledi.

Great Ormond Street Hastanesi’nde danışman olarak gördüğü çocukların çoğu, bir lezyon bulunmadan önce yıllarca nöbet geçiriyor ve incelemeler yapılıyor.

Kontrollü İlerlenirse Birçok Hastanın Hayatı Değişebilir!

Charity Epilepsy Action, yeni yapay zeka aracının potansiyelinin “gerçekten heyecan verici” olduğunu ve insanlara daha hızlı teşhis koyabileceğini, ancak İngiltere’deki uzman epilepsi hemşiresi eksikliği sorununu çözmediğini söyledi.

Epilepsi Derneği’nden Ley Sander, “Henüz erken aşamadayız ve her zaman olduğu gibi dikkatli ilerlemeliyiz” dedi ve aracın beyin ameliyatı için daha fazla kişiyi aday olarak belirlemesi durumunda bunun “çok daha fazla epilepsi hastasının hayatını değiştirebileceğini” sözlerine ekledi.

Araştırmacılar, MELD Graph’ın tanı aracı olarak kullanılması için resmi onay almayı umuyorlar; ancak beyin lezyonları tespit edilen hastalar için uzun vadeli faydaların araştırılması için öncelikle başka denemelere ihtiyaç duyuluyor.

Bu arada araştırma ekibi, aracı açık kaynaklı yazılım olarak kullanıma sundu; böylece dünya çapındaki hastaneler tarafından klinik araştırmalarda kullanılabiliyor.

Derleyen: Dilara