Evrenin en kapsamlı 2 boyutlu renkli haritası kamuya açıldı. 13 yıllık gözlem verisiyle hazırlanan çalışma, yaklaşık 4 milyar gök cismi içeriyor. Harita, karanlık enerji araştırmalarında kullanılan DESI projesi için temel veri kaynağı olmasının yanı sıra astronomlar ve vatandaş bilim insanları için de erişime sunuldu.

Bilim insanları, gökyüzünün yaklaşık yüzde 75’ini kapsayan yeni bir evren haritası yayımladı. 5,6 trilyon piksellik veri seti; galaksiler, kuasarlar ve yıldızlardan oluşan yaklaşık 4 milyar nesneyi bir araya getiriyor. Çalışma, geniş ölçekli evren araştırmaları ve karanlık enerji çalışmalarında yeni nesil bir başvuru kaynağı oluşturuyor.

13 Yıllık Gözlem, 263 Bin Poz

Harita, 13 yıl boyunca üç farklı gökyüzü taramasından toplanan 263 bin 407 pozun birleştirilmesiyle oluşturuldu. Veriler, toplam 2 bin 285 gecelik gözlem sürecinde elde edildi. Çalışmada Şili’deki Cerro Tololo Gözlemevi, Arizona’daki Kitt Peak Ulusal Gözlemevi ve Steward Gözlemevi’ndeki teleskoplardan yararlanıldı.

Görünür ışık ve yakın kızılötesi dalga boylarında hazırlanan veri setine NASA’nın Wide-field Infrared Survey Explorer, yani WISE uzay teleskobundan alınan görüntüler de eklendi. Harita, Samanyolu’ndaki yoğun toz ve yıldız bölgelerinin dışındaki geniş alanları kapsıyor. Böylece uzak galaksilerin, kuasarların ve farklı kozmik yapıların daha ayrıntılı incelenmesine olanak tanıyor.

DESI ve Karanlık Enerji Araştırmaları İçin Temel Veri

Yeni harita, Dark Energy Spectroscopic Instrument (DESI) projesinin hedef seçimi için geliştirildi. DESI, galaksiler ve kuasarların uzaklıklarını ölçerek evrenin genişleme tarihini ve karanlık enerjinin etkisini incelemeyi amaçlıyor. Proje, beş yıllık ana gözlem programını Nisan 2026’da tamamladı.

DESI’nin yürüttüğü taramada 47 milyondan fazla galaksi ve kuasar gözlemlendi. Bu sayı, projenin başlangıçta belirlediği 34 milyon hedefin üzerine çıktı. Erken dönem sonuçlar, karanlık enerjinin zaman içindeki etkisinin değişebileceğine dair bulgular ortaya koydu. Bu olasılık, evrenin genişleme modeli ve uzun vadeli geleceği üzerine yapılan araştırmalar açısından önem taşıyor.

Astronomi Verileri Herkesin Erişimine Açıldı

Legacy Surveys tarafından hazırlanan evren haritası, profesyonel araştırmacıların yanı sıra vatandaş bilim insanlarının da kullanımına açıldı. Kullanıcılar harita üzerinden kütleçekimsel mercekleri inceleyebiliyor, süpernova adaylarını araştırabiliyor ve karanlık maddeyle ilişkili yapıları takip edebiliyor.

Legacy Surveys verileri bugüne kadar 1.800’den fazla bilimsel çalışmada kullanıldı. Yeni veri setinin, Vera C. Rubin Gözlemevi ve NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu gibi gelecek nesil gözlem projeleri için de referans oluşturması bekleniyor. Harita, büyük ölçekli gökyüzü taramalarında ortak bir veri altyapısı sağlayarak uzay ve evren araştırmalarının daha geniş bir kullanıcı kitlesine ulaşmasına katkı sunuyor.

DESI, evren haritası, 2 boyutlu evren haritası, astronomi, uzay araştırmaları, karanlık enerji, karanlık madde, galaksi, kuasar, Legacy Surveys, bilim haberleri, NASA WISE, Vera Rubin Gözlemevi, Nancy Grace Roman Teleskobu