Bilim insanları, soyulduktan veya dilimlendikten sonra 24 saate kadar tazeliğini koruyan ve kararmaya karşı dirençli çığır açan geni düzenlenmiş muz geliştirdi. Norwich merkezli biyoteknoloji şirketi Tropic’in öncülük ettiği bu yenilik, meyve salataları ve önceden kesilmiş meyve pazarında devrim yaratma potansiyeline sahip.

Tropic’in CEO’su Gilad Gershon’a göre bu değiştirilmiş muz orijinal tadını, dokusunu ve tatlılığını koruyor ancak kararma süreci önemli ölçüde yavaşlatılmış durumda; tam bir gün sonra bile %30 daha az renk değişimi gösteriyor.

Yenilik, kararmaya neden olan polifenol oksidaz enziminin üretiminden sorumlu genlerin devre dışı bırakılmasından geliyor. Bu teknik, geleneksel genetik modifikasyondan farklı olarak yabancı DNA eklenmeden mevcut genleri hassas bir şekilde düzenliyor. Geliştirilmiş muzlar, Filipinler, Kolombiya, Honduras, ABD ve Kanada’da satış için onaylandı ve ticari lansmanları yakında başlayacak ancak İngiltere’deki tüketiciler, gen düzenlenmiş ürünlere yönelik mevcut kısıtlamalar nedeniyle en az 2026 ortasına kadar beklemek zorunda kalacak. Bu durumu değiştirmesi beklenen Hassas Üretim Yasası’nın bu yıl içinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Kararmayı önlemenin ötesinde, Tropic, muzların olgunlaşma sürecini yavaşlatmak için de çalışıyor. Şirket, muz kabuğunun yeşilden sarıya dönmesini sağlayan bir bitki hormonu olan etilenin üretimini engelleyerek muzların raf ömrünü uzatmayı hedefliyor. Bu, büyük ölçüde israfı azaltabilir çünkü şu anda satılan her bir ton muz için iki ton muz yenilemez olarak israf ediliyor.

Tropic’in diğer projelerinden biri ise hastalıklara dayanıklı muzlar geliştirmek. Muzlar tohum üretmediği ve elma veya portakal gibi çapraz tozlaşma yoluyla üretilmediği için uzun vadeli hayatta kalmalarını sağlamak adına genetik iyileştirmeler gerekiyor. Tropic, doğal savunma mekanizmalarını kullanarak hastalık direncini artırmayı ve verimi yükseltmeyi amaçlıyor. Gershon, çalışmalarını doğal evrimi hızlandırmaya benzeterek muz genomunda sürdürülebilirliği artırmak için ince ama etkili değişiklikler yaptıklarını belirtiyor.

Derleyen: Eliz Canyurt