Google, yapay zeka talebini karşılamak için uzaya veri merkezleri yerleştirme planlarına başladı. Bilim insanları ve mühendisleri gereken güçlü işlemcilerle donatılmış, yaklaşık 80 güneş enerjili uydudan oluşan sıkışık takımyıldızların, Dünya yüzeyinden yaklaşık 644 km yükseklikteki bir yörüngeye yerleştirilebileceğine inanıyor.

Yayınlanan Google araştırmasına göre, uzay fırlatma fiyatları o kadar hızlı düşüyor ki, 2030’ların ortalarına gelindiğinde uzay tabanlı bir veri merkezinin işletme maliyetleri Dünya’daki bir veri merkeziyle karşılaştırılabilir hale gelebilir.

Uyduların kullanımı, mevcut veri merkezlerini soğutmak için gereken kara ve su kaynakları üzerindeki etkiyi de en aza indirebilir.

Yörüngeye girdiklerinde, veri merkezleri Dünya’dakilerden sekiz kata kadar daha verimli olabilen güneş panelleriyle çalıştırılacak. Ancak uzaya tek bir roket fırlatmak yüzlerce ton CO2 emisyonuna neden oluyor.

Project Suncatcher kapsamında öngörülen yörüngedeki veri merkezleri, sonuçlarını genellikle bilgi iletmek için ışık veya lazer ışınları kullanan optik bağlantılar aracılığıyla geri gönderecek.

Google, Temiz Enerjiyi Ön Planda Tutacağını Söylüyor

Yapay zeka alanında hızlı ilerlemeler hedefleyen büyük teknoloji şirketlerinin, Hindistan’dan Teksas’a ve Lincolnshire’dan Brezilya’ya kadar uzanan dünya tabanlı veri merkezlerine 3 trilyon dolar harcaması bekleniyor. Bu harcamalar, temiz enerji tesislerine güç sağlanamaması durumunda karbon emisyonları üzerindeki etki konusunda artan endişeleri körükledi.

Google, “Gelecekte uzay, yapay zeka bilgisayarlarını ölçeklendirmek için en iyi yer olabilir. Bu noktadan geriye doğru ilerlersek, yeni araştırma projemiz Project Suncatcher, Google TPU’ları taşıyan ve serbest uzay optik bağlantılarıyla birbirine bağlanan, güneş enerjili uydulardan oluşan kompakt takımyıldızlar öngörüyor. Bu yaklaşım, ölçek açısından muazzam bir potansiyele sahip olacak ve aynı zamanda karasal kaynaklar üzerindeki etkiyi en aza indirecek.” diyor.

TPU’lar, yapay zeka modellerinin eğitimi ve günlük kullanımı için optimize edilmiş işlemciler. Serbest uzay optik bağlantıları kablosuz iletim sağlıyor.

Starlink uydu internet sağlayıcısı ve SpaceX roket programını yöneten Elon Musk, geçen hafta şirketlerinin uzayda veri merkezleri kurmak için ölçeklendirmeye başlayacağını söyledi.

Nvidia yapay zeka çipleri de bu ayın ilerleyen günlerinde Starcloud girişimiyle ortaklaşa uzaya fırlatılacak.

Girişimin kurucu ortağı Philip Johnston, “Uzayda neredeyse sınırsız, düşük maliyetli yenilenebilir enerji elde edersiniz. Çevreye olan tek maliyet fırlatmada olacak, böylece veri merkezinin ömrü boyunca veri merkezini karasal olarak çalıştırmaya kıyasla 10 kat karbondioksit tasarrufu sağlanacak.” diyor.

Google, 2027 başlarında iki prototip uydu fırlatmayı planlıyor ve araştırma sonuçlarının “ölçeklenebilir, uzay tabanlı bir yapay zekaya doğru ilk kilometre taşı” olduğunu söyledi.

Ancak uyarı niteliğinde bir not da vardı: “Termal yönetim, yüksek bant genişlikli yer iletişimi ve yörüngedeki sistem güvenilirliği gibi önemli mühendislik zorlukları devam ediyor.”

Derleyen: Damla Şayan