Google’ın Project Suncatcher projesinin ilk prototip uydusu, 1 Ekim’de Kaliforniya’daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden fırlatıldı. SpaceX’in Falcon 9 roketi, Transporter-18 ortak yolculuk görevi kapsamında 130 yükü yörüngeye taşıdı. Uydu, yapay zekâ çiplerinin uzayda çalışabilirliğini sınayan ilk Google uydusu oldu.

Buzdolabı Boyutunda Uydu, Dört TPU

Planet Labs ile birlikte üretilen ve Google’ın “MVP” olarak adlandırdığı uydu buzdolabı boyutunda. Üzerinde, Google’ın yapay zekâ modellerini eğitmek ve çalıştırmak için kullandığı dört Tensor İşleme Birimi (TPU) bulunuyor. Planet, fırlatmanın ardından uyduyla ilk temasın kurulduğunu ve devreye alma sürecinin başladığını duyurdu. Aynı uçuşta Planet’in Tanager-2 hiperspektral uydusu ile 18 SuperDove görüntüleme uydusu da yörüngeye bırakıldı.

Isınma ve Radyasyon Ana Sınav

Uydunun yaklaşık bir yıl çalışması ve basit yapay zekâ sorgularını yanıtlaması bekleniyor. Güç kaynağı yaklaşık 1 kilovat olduğu için çipler yaklaşık 15 dakikalık periyotlarla çalışıp aşırı ısınmayı önlemek için kapanacak. Uzayda ısıyı taşıyacak hava olmadığından uydu, ısı boruları ve radyatörlerden oluşan bir soğutma sistemini de deneyecek. Google, çipleri fırlatmadan önce Kaliforniya Üniversitesi Davis’teki bir parçacık hızlandırıcıda test etti ve çiplerin yörüngede beş yıl boyunca maruz kalacakları radyasyondan fazlasına dayandığını açıkladı. Proje yöneticisi Travis Beals, amacın neyin işe yaradığını ve nerede arıza çıktığını görmek olduğunu söyledi.

Maliyet Sorusu Hâlâ Yanıtsız

Google, uzay araçları arasındaki lazer bağlantılarını denemek için 2027’de iki uydu daha göndermeyi planlıyor; 81 uydudan oluşan kümeler öneriliyor. Joule dergisinde yayımlanan analize göre veri merkezi işlevi görecek tek bir uydu 50 ila 100 kilovat güce ihtiyaç duyabilir. Ancak ekonomik denklem kanıtlanmış değil: Beals, fırlatma maliyetlerinin 2035’e kadar kilogram başına yaklaşık 200 dolara inmesi gerekebileceğini, yörüngedeki bilgi işlemin önümüzdeki beş yılda yer tabanlı bilgi işlemden ucuz olmasını beklemediğini belirtti.

Alan kalabalık: Starcloud Kasım 2025’te uzaya bir Nvidia H100 çipi gönderdi, SpaceX ise FCC’den 1 milyona kadar yapay zekâ bilgi işlem uydusu için izin istedi. Gökbilimciler bu ölçekteki takımyıldızların ışık kirliliğini ve çarpışma riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor.