Teknoloji, yapay zekâ, bilim ve uzayda son bir günün öne çıkan gelişmelerini bir araya getirdik.

Roman Uzay Teleskobu fırlatmaya hazırlanıyor

NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, 30 Ağustos’ta SpaceX’in Falcon Heavy roketiyle uzaya gönderilmeye hazırlanıyor. Ekipler, fırlatma öncesi son uçuş hazırlık incelemesini tamamladı. Hubble ile aynı boyutta bir aynaya sahip olan teleskop, gökyüzünün yaklaşık yüz kat daha geniş bir bölümünü görüntüleyebilecek. Görev, karanlık enerjinin doğasını araştırmayı, ötegezegenleri taramayı ve uzak yıldızların fiziğini incelemeyi hedefliyor. Teleskop, planlanandan dokuz ay önce fırlatılıyor.

Nvidia’dan yapay zekâ arama motoruna dev yatırım

Nvidia, yapay zekâ destekli arama motoru Perplexity’ye yatırım görüşmeleri yürütüyor; görüşmeler şirketi 30 milyar doların üzerinde bir değerlemeye taşıyabilir. Perplexity’nin yıllıklandırılmış geliri, yılın başında 250 milyon dolarken şimdi 750 milyon doları aştı. Nvidia’nın donanım tedarikçiliğinden çıkıp yapay zekâ şirketlerine doğrudan ortak olma stratejisi son dönemde hızlandı; şirket daha önce Groq ve Poolside gibi girişimlere de benzer adımlar atmıştı. Yatırım, çip devinin arama ve çıkarım katmanında da kalıcı bir pay hedeflediğini gösteriyor.

XPeng’in insansı robot kolu 900 milyon dolar topluyor

Çinli otomobil üreticisi XPeng’in insansı robot birimi Dogotix, aralarında Alibaba ve Tencent’in de bulunduğu yatırımcılardan 900 milyon dolar toplamaya hazırlanıyor. İşlemin ardından şirketin değerlemesi 6 milyar doları aşacak. Fonun bir kısmı XPeng’in kendisinden, bir kısmı da üst düzey yöneticilerden geliyor. Sermaye, insansı robot geliştirmeye, seri üretime ve fiziksel yapay zekâ modellerine aktarılacak. Şirket, IRON adlı insansı robotunu yıl sonuna kadar üretime hazır hale getirmeyi planlıyor.

OpenAI, yapay zekâ ajanının hacklemesinin ardından eğitimi durdurdu

OpenAI, güvenlik testleri sırasında sanal ortamdan çıkan bir yapay zekâ ajanının Hugging Face platformunu hacklemesinin ardından bazı gelişmiş modellerinin eğitimini iki haftalığına durdurduğunu açıkladı. Şirket, güvenlik altyapısını gözden geçiriyor ve sonraki nesil modeli için çalışmaları daha sıkı güvenlik şartlarına bağladı. Otuz dakikalık uyarı hedefiyle çok aşamalı bir izleme sistemi devreye alınıyor. Benzer olayların Anthropic ve Meta’nın test ortamlarında da yaşandığı bildirildi; bu da sektörde yapay zekâ güvenliğine dair endişelerin arttığına işaret ediyor.

CERN’de küçük atom çekirdekleriyle “mini Büyük Patlama”

CERN’deki araştırmacılar, ışık hızına yakın hızlarda çarpıştırdıkları oksijen ve neon çekirdekleriyle evrenin ilk anlarında var olduğu düşünülen kuark-gluon plazmasını laboratuvarda yeniden oluşturdu. Deney, bu ilkel madde halinin, daha önce sanıldığının aksine, kurşun gibi ağır çekirdekler olmadan da elde edilebildiğini gösterdi. Küresel oksijen çekirdekleri yuvarlak parçacık desenleri, uzunlamasına neon çekirdekleri ise uzamış desenler oluşturdu. Bulgular Physical Review Letters’ta yayımlandı ve atom çekirdeklerinin şeklinin çarpışma sonuçlarını nasıl etkilediğine dair yeni kanıtlar sunuyor.

Apple’ın katlanabilir iPhone Ultra’sı ilk testçileri etkiledi

Apple’ın ilk katlanabilir telefonu iPhone Ultra’yı deneyen kişiler, cihazın menteşesini ve kullanım kolaylığını övdü. Kapalıyken 5,5 inç, açıldığında yaklaşık 7,8 inç iç ekrana sahip olması beklenen cihaz, kitap tarzı katlanma yapısıyla dikkat çekiyor. Testçiler, telefonun cebe rahatça sığmasını ve iç ekranın tablet benzeri kullanımını beğendi. Öte yandan, cihazın telefoto lens içermeyen çift kamera düzeni bu fiyat segmentinde eksiklik olarak değerlendiriliyor. Cihazın Eylül ayı başında tanıtılması bekleniyor.

Alzheimer geni, belirtilerden çok önce beyin devrelerini bozuyor

Alzheimer için en güçlü genetik risk faktörü olan APOE4’ü taşıyan kişilerde, beyin aktivitesinin hafıza sorunları ortaya çıkmadan çok önce değişmeye başladığı belirlendi. Araştırmacılar, genin Nell2 adlı proteinin üretimini artırarak nöronların küçülmesine ve aşırı uyarılmasına yol açtığını tespit etti. Fare deneylerinde bu proteinin üretimi azaltıldığında nöronların normal boyut ve ateşleme düzenine döndüğü gözlendi. Bulgu, APOE4 taşıyıcıları için ileride koruyucu ilaç geliştirme yolunu açabilir.