iPhone Klavyesi Neden Bazı Kelimeleri Önermiyor? Apple’ın Gizli Listesi Ortaya Çıktı

iPhone’unuzda yazarken bazı kelimelerin hiç önerilmemesi tesadüf değil. Reuters’ın 6 Kasım’da aktardığına göre bağımsız araştırmacı Derik Kauffman, iOS’un derinliklerinde Apple’ın kamuoyuna açıklamadığı, çok dilli ve yaklaşık 100 bin girdilik bir “gri liste” buldu. Yüz milyonlarca kişinin kullandığı klavyenin bu tercihleri, insanların yazım alışkanlıklarını fark ettirmeden etkileyebilir.

Liste nasıl ortaya çıktı?

Kauffman, kaydırarak yazarken klavyenin bazı ifadelerde sürekli takıldığını fark etti. Bu davranışın kaynağını, OpenAI’ın Codex’i ile Anthropic’in Claude Code’unu kullanarak iOS içindeki bir dosyaya kadar izledi. Dosyada ifadeler okunabilir metin olarak değil, karma tablosu (hash table) biçiminde saklanıyordu; araştırmacı bunları yeniden metne çevirdi. Siber güvenlik şirketi Tolmo’dan mühendis Matt Suiche de aynı listeyi kendi yöntemiyle çıkardığını, sonucun neredeyse birebir örtüştüğünü söyledi.

Listede neler var, klavye nasıl davranıyor?

Reuters’a göre girdilerin çoğu müstehcen ya da uyuşturucu, cinsellik ve şiddetle ilgili. Ancak aralarında “dictator Trump” ve “sleepy Joe” gibi siyasi ifadeler ile “United Ireland” ya da “Tibetan independence” gibi başka kavramlar da bulunuyor. Hintçe, Fransızca ve İbranice listelerinde de kendi siyasi girdileri var. Listedeki hiçbir ifade yazılmaktan engellenmiyor; kullanıcılar bunları harf harf girebiliyor. Klavye yalnızca öneri yapmıyor ya da yanlış bir sözcüğe yönlendiriyor. Reuters’ın denemesinde “Sleepy Joe” kaydırarak yazılınca “Sleepy hope” çıktı.

Apple ne diyor, uzmanlar ne düşünüyor?

Apple, listenin boyutuna, içeriğine ya da siyasi terimlerin neden yer aldığına değinmedi. Şirket e-postayla yaptığı açıklamada kullanıcıların istedikleri kelimeyi her zaman yazabildiğini, tahmine dayalı önerileri geçersiz kılabildiklerini ve klavyenin uygunsuz ya da saldırgan önerilerden kaçınacak şekilde tasarlandığını belirtti. Kauffman ise bunun “çok hafif bir sansür biçimi” olduğunu, ancak Apple’ın ölçeğinde hafif bir müdahalenin bile büyük etki yaratabileceğini söyledi. Electronic Frontier Foundation’dan David Greene listenin tahrik edici önerileri önlemeye yardımcı olabileceğini kabul ederken şeffaflık gerektiğine dikkat çekti.