- Varlık halüsinasyonları, aslında yapayalnız olsanız bile, birinin yakınınızda olduğunu hissetmenize neden olur.
- Halüsinasyonların parkinson hastalığı olan kişilerde yaygın olduklarını gösteren araştırmaların ardından yeni bir çalışma, bu durumdaki bilişsel gerilemenin de tahmin edilebileceğini öne sürüyor.
Araştırmacıların bildirdiğine göre, Parkinson hastası her iki kişiden birinin düzenli olarak halüsinasyonlar yaşadığı düşünülüyor. Hastaların üçte birinde ise titreme gibi daha yaygın olarak bilinen semptomlar önce ortaya çıkar.
Yaşları 60 ile 70 arasında değişen Parkinson hastası 75 hasta üzerinde bilişsel gerilemeyi değerlendirmek için nöropsikolojik görüşmeler ve dinlenme hâlindeki beyni ölçmek için veriler toplandı. Hastalara ayrıca halüsinasyonların varlığıyla ilgili deneyimleri de soruldu.
Ekip; dikkat, problem çözme, duygusal düzenleme ve dürtü kontrolünü kapsayan frontal yürütme işlevindeki bilişsel düşüşün, hastalığın ilerlemesinin erken döneminde halüsinasyonlar yaşayan hastalarda beş yıl boyunca daha hızlı olduğunu buldu.
Lozan İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsünden (EPFL) doktor ve nörolog olan Olaf Blanke, “Artık Parkinson hastalığında erken görülen halüsinasyonların ciddiye alınması gerektiğini biliyoruz.” diyor.
Blanke ve meslektaşları, halüsinasyonlar gören Parkinson hastalarını doktorlarına deneyimlerinden bahsetmeye teşvik ediyor. Bu halüsinasyonlar genellikle bildirilmez, göz ardı edilir veya tedavinin yan etkileri olarak kabul edilir.
Blanke, “Demansın en erken belirtilerini tespit etmek, hastalığın erken yönetimi anlamına gelir. Bu da hastalığın seyrini değiştirmeye ve bilişsel işlevi iyileştirmeye çalışan gelişmiş ve kişiselleştirilmiş terapiler geliştirmemize olanak tanır.” diyor.
Halüsinasyonlar, tipik olarak beyin işlevindeki anormalliklerden kaynaklanan yanlış duyusal deneyim algıları olarak tanımlanır. Bu nedenle Parkinson gibi beyin hastalıklarında daha yaygın hale gelmeleri şaşırtıcı kabul edilmez.
Araştırmacılar için bir sonraki adım, bu erken uyarı sisteminin uygun ve güvenilir bir şekilde kullanılabileceği yolları araştırmak olacak. Bu, halüsinasyonlarla ilişkili beyin aktivite kalıplarını, belki de gerçekten ortaya çıkmadan önce tespit etmeyi içerebilir.
Blanke, “Şimdiye kadar, Parkinson hastalığı için yalnızca bilişsel gerileme ve erken halüsinasyonlar arasında bağlantı kuran kanıtlarımız var, ancak bu, diğer nörodejeneratif hastalıklar için de geçerli olabilir.” diyor.
Derleyen: Ceren Korkmaz
