• Biden, üretken yapay zeka çevresinde düzenlemeler sağlayan ve Beyaz Saray’ın yapay zeka şirketleriyle yaptığı bağlayıcı olmayan anlaşmalara dayanan bir idari emir yayımladı.
• Kararname; yapay zeka güvenliğini sağlamak, gizliliği korumak, eşitliği ve medeni hakları ilerletmek ve teknolojinin hükûmet tarafından kullanılmasını sağlamak gibi amaçları içeriyor.
• Emir, hükûmetin yapay zekanın olanaklarını en üst düzeye çıkaracak ve tehlikelerini kontrol altına alacak şekilde nasıl gelişeceğini şekillendirme konusunu da ele alıyor.
• Ayrıca Beyaz Saray, yapay zeka ekosistemini büyütmek için Ulusal Yapay Zeka Araştırma Kaynağının başlatılmasını emretti.

Başkan Joe Biden, kanun koyuculardan gelecek herhangi bir mevzuattan önce, üretken yapay zeka etrafında düzenlemeler sağlayan bir idari emir imzaladı. Yürütme emri, Beyaz Saray’ın daha önce önde gelen yapay zeka şirketlerinden temin ettiği gönüllü taahhütlere dayanıyor. Ayrıca teknolojiye ilişkin ilk büyük bağlayıcı hükûmet eylemini temsil ediyor.

Kararnamenin sekiz hedefi var: yapay zeka güvenliği ve emniyeti için yeni standartlar oluşturmak, gizliliği korumak, eşitliği ve medeni hakları ilerletmek, tüketicileri, hastaları ve öğrencileri savunmak, çalışanları desteklemek, inovasyonu ve rekabeti teşvik etmek, ABD’nin yapay zeka teknolojilerindeki liderliğini ilerletmek ve teknolojinin sorumlu ve etkili bir şekilde hükûmet tarafından kullanılmasını sağlamak.

Emir, hükûmetin yapay zekanın olanaklarını en üst düzeye çıkaracak ve tehlikelerini kontrol altına alacak şekilde nasıl gelişeceğini şekillendirme konusunu ele alıyor. Çeşitli devlet kurumları; biyolojik materyalleri geliştirmek, içerik doğrulama konusunda en iyi uygulamaları oluşturmak ve gelişmiş siber güvenlik programları oluşturmak için yapay zekanın kullanımına karşı koruma sağlamak üzere standartlar oluşturmakla görevlendirildi.

Ulusal Standartlar ve Güvenlik Enstitüsü (NIST), halka açıklanmadan önce yapay zeka modellerini “kırmızı takıma” almak için standartlar geliştirmekten sorumlu olurken Enerji Bakanlığı ve İç Güvenlik Bakanlığı, yapay zekanın altyapıya yönelik potansiyel tehdidini ve kimyasal, biyolojik, radyolojik, nükleer ve siber güvenlik risklerini ele almaya yönlendirildi. OpenAI’dan GPT ve Meta’dan Llama 2 gibi büyük yapay zeka modellerinin geliştiricilerinin, güvenlik testi sonuçlarını paylaşmaları gerekiyor.

Üst düzey bir hükûmet yetkilisi gazetecilere verdiği demeçte, güvenlik yönergelerinin esas olarak gelecekteki yapay zeka modelleri için geçerli olduğunu söyledi. Yetkili, “Kamuya açık olan mevcut modelleri geri çekmeyeceğiz. Mevcut modeller, hâlen yürürlükte olan ayrımcılık karşıtı kurallara tabidir.” ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray, kullanıcıların gizliliğini korumak için Kongre’yi veri gizliliği düzenlemelerini hayata geçirmeye çağırdı. Emir ayrıca “gizliliği koruyan” teknik ve teknolojilerin geliştirilmesi için federal destek istiyor.

Kararnamenin bir kısmı, algoritmik ayrımcılığın ele alınması ve cezalandırma, şartlı tahliye ve gözetim için teknolojiden yararlanırken adaletin sağlanması da dahil olmak üzere yapay zekanın ayrımcılık amacıyla kullanılmasını önlemeyi planlıyor. Aynı zamanda devlet kurumlarına; mülk sahipleri, Federal sosyal yardım programları ve çeşitli sözleşmeler için yapay zekanın ayrımcılığı şiddetlendirmesini nasıl önleyeceklerine dair yönergeler sağlamalarını söylüyor.

Şirketler, işten çıkarmaları ele almaya ve yapay zekanın iş gücü piyasası üzerindeki etkisi hakkında bir rapor hazırlamaya yönlendirildi. Beyaz Saray ayrıca daha fazla çalışanı yapay zeka ekosisteminde çalışmaya teşvik etmek istiyor. Öğrencilere ve yapay zeka araştırmacılarına önemli bilgiler sağlamak ve küçük işletmeler için teknik yardıma erişim sağlamak üzere bir Ulusal Yapay zeka Araştırma Kaynağının başlatılmasını emretti. Ayrıca Biden, hükûmet için yapay zeka uzmanlarının hızla işe alınması talimatını verdi.

Biden yönetimi ilk olarak yapay zeka modelleri geliştirenlerin uyması gereken bir dizi ilkeyi özetleyen bir Yapay Zeka Haklar Bildirgesi yayımladı. Bunlar, daha sonra Beyaz Saray ile Meta, Google, OpenAI, Nvidia ve Adobe dahil olmak üzere çeşitli yapay zeka oyuncuları arasında bir dizi anlaşmaya dönüştürüldü.

Ancak icra emri, kalıcı bir yasa değil ve genellikle yalnızca Biden’ın yönetim süresi kadar sürer. Bazı politikacılar, yıl sonundan önce yapay zeka ile ilgili yasalar çıkarmak istediklerini söyleseler de milletvekilleri hâlâ yapay zekayı nasıl düzenleyeceklerini tartışıyor.

Sektör gözlemcileri, yürütme emrinin en azından üretken yapay zeka konusunda standartlar sağlama yönünde ileriye dönük bir adım olduğunu söyledi. Örneğin, Credo AI’nın kurucusu ve Ulusal Yapay Zeka Danışma Komitesi üyesi Navrina Singh, yürütme emrinin ABD’nin üretken yapay zeka konusunda ciddi olduğuna dair güçlü bir sinyal olduğunu söyledi. Singh, “Bu, şu an için doğru bir hamle. Çünkü mevzuat hâlâ tartışılırken politikaların başlangıçta mükemmel olmasını bekleyemeyiz. Bunun, yapay zekanın hükûmet için bir öncelik olduğunu gösterdiğine inanıyorum.” sözlerine yer verdi.

Derleyen: Esin Özcan