İngiltere Kralı III. Charles, Perşembe günü İskoçya’nın Ayrshire bölgesindeki Dumfries House’da yapay zeka sektörünün en üst düzey yöneticileriyle bir araya geldi. Nvidia, Google DeepMind, OpenAI ve Anthropic’in temsil edildiği toplantı, denetimsiz yapay zeka gelişiminin doğurabileceği risklere dair kaygıların sektör içinde giderek yükseldiği bir döneme denk geldi. Ditchley Vakfı’nın düzenlediği görüşmeden bağlayıcı bir karar çıkması beklenmiyor.

Dumfries House’da Kimler Bir Araya Geldi?

Kral’ın vakfının merkezi olan Dumfries House’daki toplantıya yaklaşık 30 kişi katıldı. Nvidia CEO’su Jensen Huang, Google DeepMind yönetim kurulu başkanı Demis Hassabis, OpenAI CFO’su Sarah Friar ve İngiltere Yapay Zeka Bakanı Kanishka Narayan katılımcılar arasında yer aldı. Anthropic, toplantıya kimin katıldığını açıklamadı; Vatikan’ın yapay zeka danışmanı Paolo Benanti’nin de görüşmede bulunması bekleniyor. Buckingham Sarayı, etkinliği yapay zekanın geleceğini yönlendirecek “ortak bir ilkeler dizisi” oluşturulup oluşturulamayacağının tartışılacağı bir platform olarak tanımladı. Kral, önceden paylaşılan açılış konuşmasında, alınan kararların gelecek nesillere miras kalacak dünyayı şekillendireceğini vurguladı ve görevin sadece teknolojiyi ilerletmek değil, onu insanlığın hizmetinde tutmak olduğunu söyledi.

Sektör Neden İkiye Bölündü?

Zirve, Anthropic CEO’su Dario Amodei’nin Cumartesi günü yayımladığı “We Must Pace the Frontier” başlıklı makalenin ardından gerçekleşti. Amodei, yapay zeka gelişim hızının 2026 yazından bu yana çok daha dramatik biçimde arttığını ve önümüzdeki altı-on iki ay içinde insan kontrolünü aşabilecek sistemlerin ortaya çıkabileceğini öne sürerek koordineli bir yavaşlama çağrısında bulundu. Sam Altman, Elon Musk ve Hassabis bu çağrıya destek verdi. Ancak Meta CEO’su Mark Zuckerberg, her şirketin güvenliği bağımsız sağlaması gerektiğini savunarak karşı çıktı. Jensen Huang da “piyasa güçleri zaten devrede, yeni yasalara ihtiyacımız yok” dedi. Microsoft Yönetim Kurulu Başkanı Satya Nadella ise temkinli bir hız savunsa da güvenlik yönetişiminin “bir avuç kuruluşun kontrolüne bırakılamayacağını” belirtti.

ABD-Çin Rekabeti Zirvenin Üzerine Gölge Düşürüyor

Toplantı, yapay zeka düzenlemesi konusunda derinleşen jeopolitik gerginliğin ortasında gerçekleşti. Başkan Trump, Pazartesi günü yapay zeka risklerine dair uyarıları “hasta bir komplo” olarak nitelendirip Truth Social’da “yapay zekayı kim kazanırsa her şeyi o kazanır” ifadesini kullandı. Demokrat milletvekilleri Kongre’yi güvenlik mevzuatı çıkarmaya çağırırken, Meclis Başkanı Mike Johnson aceleci düzenlemelerin ABD’yi Çin karşısında geride bırakabileceği uyarısında bulundu. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping yapay zekanın kontrolden çıkması riskine dikkat çekse de Pekin yavaşlama çağrılarını reddetti. Uzmanlara göre Çin, bu çağrıları Washington’un teknolojik üstünlüğünü koruma girişimi olarak görüyor. Trump ile Xi’nin 24 Eylül’de yeniden görüşmesi planlanıyor; yapay zeka güvenliğinin bu görüşmede de gündeme gelmesi bekleniyor.