- Yeni verilere göre ölümcül sıcak hava dalgaları, seller ve yangınlarla geçen 2023 yılı, tarihteki en sıcak yıl kabul ediliyor.
- Isının ana nedeni, çoğunlukla fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanan ve artmaya devam eden karbondioksit emisyonu. Bu yıl, sıcak suların doğu Pasifik Okyanusu’nda yüzeye çıktığı ve atmosfere ekstra ısı saldığı doğal bir olay olan El Niño’nun yükselişi de sıcaklık artışlarını etkiledi.
- Araştırmacılar, aşırı küresel sıcaklıkların muhtemelen 2024’te de devam edeceğini söylüyor.
Copernicus İklim Değişikliği Servisine göre ekim ayı, eylül ayı kadar alışılmadık derecede sıcak olmasa da yine de “istisnai” bir farkla bu ayın rekorunu kırıyor.
Berkeley Earth’ten iklim bilimci Zeke Hausfather, “Bu yılki olağanüstü rekorlar kıran aylar dizisinin yakın zamanda sona ereceğine dair hiçbir işaret göremiyoruz. Ve bu noktada, tüm veri kümelerinde 2023’ün tarihteki en sıcak yıl olacağı neredeyse kesinleşiyor.” dedi.
Pek çok araştırmacı bu yıl rekor kıran sıcaklıkların bilimsel etkilerinden endişe ederken diğerleri artan cıvanın sonuçlarına işaret ediyor.
Isının ana nedeni, çoğunlukla fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanan, devam eden karbondioksit emisyonları. Bu yıl, sıcak suların doğu Pasifik Okyanusu’nda yüzeye çıktığı ve atmosfere ekstra ısı saldığı doğal bir olay olan El Niño’nun yükselişi de bu durumu destekliyor.
Bilim insanları El Niño olayının diğerlerinden farklı olup olmadığı konusunda emin değiller. Bazıları bunun okyanus yüzeyinde 1997 ve 2015’teki gibi daha önceki olaylara göre daha fazla ısınmaya yol açabileceğinden endişe ediyor.
Ekim sıcaklıkları dünya ortalamalarının çok üzerinde seyrederken dünyanın farklı bölgeleri zorlu koşullarla karşı karşıya kaldı. İtalya’da ekim ayı sıcaklıkları normalden 3 derece daha yüksekti ve bu da ülkenin bazı bölgelerinde ciddi su baskınlarıyla aynı zamana denk geldi.
El Niño’yla ilgili kuraklık, Panama kanalında 1950’den bu yana en kurak ekim ayına sahne oldu. Kurak koşullar, yılın daha kurak zamanına doğru ilerleyen bu önemli ticaret yolunun faaliyetlerini etkilemeye devam ediyor.
Orta Doğu’nun bazı bölgeleri de kuraklıktan etkilenirken Doğu Afrika da ölümcül sellerden etkilendi.
Dünyanın dört bir yanındaki yüksek sıcaklıklar kasım ayına kadar devam etti ve Japonya’da bu ay yüzlerce sıcaklık rekoru kırıldı.
Bu arada Avrupa, kasım ayında ilk kez 35 derecenin üzerinde sıcaklıklar gördü; Yunanistan’ın çeşitli bölgelerinde de yüksek değerler kaydedildi.
Bu sıcaklıklar artışıyla önümüzdeki aylarda daha aşırı olayların yaşanabileceğine dair endişeler büyüyor.
Derleyen: Damla Şayan
