- Her bahar, gömülü karbondioksit buzu tozlu gaz gayzerlerini serbest bırakırken siyah “örümcekler” Mars’ta filizleniyor.
- Yeni ESA görüntüleri, bu fenomenlerin garip İnka Şehri oluşumunda başladığını gösteriyor.
- ESA’nın Mars Express yörünge aracı ve ExoMars Trace Gas Orbiter tarafından çekilen görüntüler, bir araya toplanmış bebek örümcek yavrularından farklı olarak ufacık küçük bacaklara sahip gibi görünen karanlık nokta kümelerini gösteriyor.
Her bahar, gömülü karbondioksit buzu tozlu gaz gayzerlerini serbest bırakırken siyah “örümcekler” Mars’ta filizleniyor. Yeni ESA görüntüleri, bu fenomenlerin garip İnka Şehri oluşumunda başladığını gösteriyor. Peki Mars’taki görünen bu minik siyah ve bacaklı fenomenler gerçekten örümcek mi?
Bu karanlık, cılız oluşumlar, Mars’ın güney kutup bölgesinde İnka Şehri olarak bilinen bir oluşumda tespit edildi. ESA’nın Mars Express yörünge aracı ve ExoMars Trace Gas Orbiter tarafından çekilen görüntüler, bir araya toplanmış bebek örümcek yavrularından farklı olarak ufacık küçük bacaklara sahip gibi görünen karanlık nokta kümelerini gösteriyor.
Mars’ta örümcek var mı?
Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Marslı “örümceklerin” yeni bir görüntüsünün aslında Kızıl Gezegen’deki mevsimsel karbondioksit gazı patlamalarını gösterdiğini belirledi. Yani bu oluşumlar aslında 0,03 ila 0,6 mil (45 metre ila 1 kilometre) arasında değişen gaz kanalları. Bu kanallar Mars baharında güney yarımkürede hava ısınmaya başladığında ortaya çıkıyorlar ve sahip oldukları karbondioksit, buz katmanlarını eritiyor. Sıcaklık, en alttaki buz katmanlarının gaza dönüşmesine veya süblimleşmesine neden oluyor.
Gaz genişledikçe ve yükseldikçe, üstteki buz katmanlarından patlıyor ve katı yüzeyden gelen koyu renkli tozu da beraberinde taşıyor. Bu toz, üst tabakaya yağmadan önce buzdan gayzerler ve burada görülen çatlak, örümcek desenini oluşturuyor. ESA’ya göre, bazı yerlerde gayzerler 3,3 fit (1 m) kalınlığa kadar buzdan patlıyor.
İnka Şehri
İnka Şehri, Angustus Labyrinthus olarak da biliniyor. Adını, bir zamanlar taşlaşmış kum tepeleri veya belki de geri çekilirken arkalarında yüksek tortu duvarları bırakmış olabilecek eski Mars buzullarının kalıntıları olduğu düşünülen doğrusal, harabe benzeri sırt çizgilerinden alıyor.
Ancak 2002’de Mars Orbiter, Inca City’nin yaklaşık 53 mil (86 km) genişliğinde dairesel bir özelliğin parçası olduğunu ortaya çıkardı. Bu özellik eski bir çarpma krateri olabilir. Bu, geometrik sırtların, dönek bir uzay kayası tarafından vurulduktan sonra Mars’ın çatlamış, ısıtılmış kabuğundan yükselen magma saldırıları olabileceğini düşündürüyor. Krater daha sonra, o zamandan beri aşınmış olan ve kısmen eski kalıntıları anımsatan magma oluşumlarını ortaya çıkaran tortu ile dolmuş olabilir.
Derleyen: Fatma Ebrar Tuncel
